NARÓD SOBIE
Arek Gruszczyński
[2014-03-27]


W Warszawie trwa właśnie pierwszy NieKongres Animatorów Kultury. Postanowiliśmy sprawdzić, co jego uczestnicy oraz osoby związane z animacją kultury z różnych miast myślą o przyszłości swojego zawodu. Poniżej prezentujemy ich wypowiedzi. 

Marek Sztark
, Dyrektor Programowy NieKongresu Animatorów Kultury: W najbliższym czasie zwiększy się podaż na rynku pracy animatorów. Będzie ich więcej, ponieważ po pierwsze taki sposób aktywności zawodowej staje się modny, a po drugie do grona animatorów dołączy armia bezrobotnych nauczycieli, takich którym nie jest wszystko jedno. Po zwolnieniu ze szkoły chcą nadal zajmować jakąś zmianą w swoim otoczeniu. Krótko mówiąc – mają misję. Niestety środki na zadania animatorów nie będą raczej wzrastać, dlatego nie będzie to łatwa praca. Dlatego widzę dwa kierunki rozwoju: zauważam tendencję wspierania animatorów przez różnego rodzaju środki prywatne. To, że animatorzy zakładają swoje własne działalności gospodarcze – prywatne instytucje kultury – jest bardzo dobrą tendencją. A z drugiej strony przez profesjonalizację tego zawodu samorządy oraz instytucje, które są dysponentami środków publicznych, niekoniecznie dedykowanymi dla kultury, będą używały czy korzystały w sposób świadomy z animacji kultury jako zadania publicznego, wspierającego różnego rodzaju procesy społeczne w kraju. Takie, które wspierają rozwiązywanie problemów społecznych i takie, które wspierają procesy inwestycyjne, zamiany związane ze strategiami lokalnymi. Zależy nam, jako organizatorom Nie-kongresu, doprowadzenie do sytuacji, w której animator nie byłby wyłącznie wolnym strzelcem, ale również żeby mógł się włączać i mógł być włączany w sposób świadomy przez samorządy i różne władze publiczne do procesów zmian. Natomiast obawiam się, że w tych procesach najsłabiej nadążającym sektorem będzie edukacja animatorów. Już dzisiaj uczelnie nie nadążają za tym, co się dzieje w animacji kultury. Ta rozbieżność będzie się powiększać. Animatorzy kultury zaczną się specjalizować w konkretnych dziedzinach. Takich, które są związane z zarządzaniem publicznym, rozwojem społeczeństwa obywatelskiego, ekologii. To się dzisiaj wyczuwa.  

Aleksandra Szymańska, Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku: Dla mnie sam fakt organizacji nieKongresu, zainteresowanie nim, jego świetne przygotowanie merytoryczne, próba pokazania dobrych praktyk, zebranie osób, które zajmują się animacją jest szansą na to, żeby zacząć właściwie definiować animację, mierzyć jej efektywność, „honorować", także wynagradzać. To pomoże stworzeniu systemowego podejścia do roli animacji kultury i podejmowanych kolejnych działań. Praca animatorów jest często niedoceniana, podobnie jak w przypadku artystów traktowana jak misja, a nie praca, w której są bardzo ważne pewne kompetencje. Z kolei wszelkie działania angażujące czy edukacyjne są na wyrost nazywane animacją. W działaniach instytucji, którą reprezentuję, wykorzystujemy narzędzia animacyjne, współpracujemy z animatorami. Mnie osobiście bardzo interesuje kwestia polityk kulturalnych i wierzę, że w końcu będzie można mówić o animacji kultury jako elemencie tych polityk.

Marta Białek
, Towarzystwo Inicjatyw Twórczych ę, Warszawa: Przyszłość animacji kultury w Polsce rysuje się interesująco. Myślę, że powoli duża część społeczeństwa będzie nasycać się światem dóbr materialnych i szukać na nowo wspólnotowości, poczucia sensu i sprawczości. A od tego jest animacja kultury. Myślę, że animatorzy przestaną kojarzyć się jedynie z domami kultury. Zobaczymy ich wszędzie: w świecie biznesu, w fabrykach i szpitalach, tak, jak to dzieje się od lat na przykład w Wielkiej Brytanii. Animatorzy coraz mniej będą pracować w oparciu o instytucje i organizacje – myślę, że większość animatorów będzie działać w strukturach efemerycznych, elastycznych, zupełnie oddolnych. Mam też poczucie, że animatorzy będę coraz bardziej potrzebowali siebie nawzajem, że będą chcieli przyglądać się sobie, inspirować, tworzyć nowe, może nietypowe partnerstwa. Myślę, że animatorzy będą coraz bardziej artystami – będą sięgać po nowe środki wyrazu, eksperymentować. Pojawią się nowe gigantyczne zasoby animatorów w grupach, których wcześniej o to nie podejrzewaliśmy – na przykład wśród osób starszych. To się dzieje, ale ciągle dopiero to początek.

Hubert Kostkiewicz, animator kultury, muzyk, dziennikarz, Wrocław: Przyszłością animacji kultury będzie próbą połączenia dwóch perspektyw: oferowania ciekawych, różnorodnych wydarzeń oraz nastawienie na dialog ze społecznością lokalną i dostosowywanie się do jej potrzeb. Z pierwszej strony z tego, co widzę domy kultury podchodzą do animacji w sposób etatystyczny, są prowadzone bez pomysłu, pasji i dialogu z mieszkańcami. Z drugiej mamy do czynienia z podejściem ekskluzywnym: organizowane są prestiżowe wydarzenia, na które zapraszani są świetni muzycy, sprzedawane są drogie bilety, a mieszkańcy mogą uczestniczyć w drogich warsztatach, na które nie stać zwykłych ludzi. Należy połączyć te dwie wizje.
Animator kultury w obecnych czasach to radyklany, oddolny demokrata, który pomaga demokratyzować miasto i zorganizować ludzi sytuacjami kulturalnymi. Ludzie, którzy w pewien sposób idą na wojnę z władzą i tworzą sytuacje obywatelskie, a potem się wycofują, ponieważ taka jest rola animatora. Wszelkie zaangażowanie społeczne obywateli – animatorzy kultury są obywatelami – zależy od dobrostanu społeczeństwa i stabilności ekonomicznej. Kiedy ich brak, to ciężko się angażować. Zawsze łączyłem zaangażowanie z animacją. Działam jako animator kultury od 20 lat i jest mi coraz trudniej, ponieważ mam problem z opłaceniem rachunków.

Łukasz Biskupski
, Łódzkie Stowarzyszenia Inicjatyw Miejskich Topografie: Dwa ważne wyzwania, które stoją przed animacją kultury i samymi animatorami to: krytyczne przemyślenie własnej (pre)historii oraz doprowadzenie do większej integracji z polityką kulturalną państwa. W ostatnich dyskusjach negatywnym punktem odniesienia stał się tradycyjny dom kultury z symboliczną paprotką na stole. Uważam, że to niesprawiedliwy obraz wynikający z katastrofalnego wpływu, jaki miała zapaść lat 80., pogłębiona przez marginalizację kultury w latach 90. Przyglądam się ostatnio uważnie dyskusjom o demokratyzacji i upowszechnianiu kultury, o jej roli w rozwoju społeczeństwa, prowadzonym w okresie PRL, oraz wynikającym z nich rozwiązaniom instytucjonalnym. Wiele z ówczesnych pomysłów zasługuje na uwagę.  To, co mnie uderza, to wyobrażenie o miejscu kultury w społeczeństwie. Osoby, które rozwijały idee upowszechniania kultury w Polsce, świetnie zdawały sobie sprawę, że kultura jest silnie powiązana z rozwojem społecznym i może być wehikułem awansu społecznego. Poszerzanie dostępu do kultury było narzędziem demokratyzacji i sposobem na zbudowanie lepszej rzeczywistości. Te głosy brzmią bardzo podobnie do współczesnych dyskusji o animacji. Wydaje mi się, że warto - biorąc poprawkę na wiadome nachylenie ideologiczne – poszukać w tamtym myśleniu inspiracji oraz wypracować nowe modele pracy. Co więcej, za ówczesnymi poglądami na kulturę szły za tym rozwiązania instytucjonalne. Zdawano sobie też sprawy ze znaczenia dla tego procesu decentralizacji, rozwijając gęstą sieć instytucji w małych miejscowościach i na wsiach, blisko człowieka. Nie tylko domy kultury, ale też świetlice (także dworcowe), kluby osiedlowe, domy ludowe, pomieszczenia w remizach strażackich, kluby prasy i książki, ośrodki „Praktyczna Pani”, modelarnie, kluby NOT, kluby rencistów. Z ówczesnego modelu przetrwali dziś tylko najsilniejsi – duże instytucje kultury, gęstą sieć placówek upowszechniania zmiotła transformacja ustrojowa. To wielka strata. Dlatego drugim wyzwaniem jest przywrócenie działań animacyjnych jako priorytetu dla polityki kulturalnej, zwłaszcza w wymiarze instytucjonalnym. Dzisiaj animacja kultury wiąże się z trzecim sektorem i środkami dystrybuowanymi w programach dotacyjnych (dystrybuowanymi często w sposób budzący kontrowersje). Oczywiście istnieją instytucje kultury, które prowadzą świetne działania animacyjne, ale sfera ta przede wszystkim kojarzy się z organizacjami pozarządowymi. A te działają projektowo i są niestabilne. Zadaniem dla przyszłości animacji kultury jest wywalczenie sobie ważniejszego miejsca w polityce kulturalnej państwa. Teoretycznie to się dzieje. Jakiś czas temu uchwalono Narodową Strategię Rozwoju Kapitału Społecznego, która prezentuje ciekawe rozwiązania. Istnieje jednak niebezpieczeństwo, że mamy do czynienia z  kolejnym dokumentem, który po uchwaleniu został włożony do szuflady. Większość środków idzie zaś w tzw. beton - inwestycje i wsparcie dużych i silnych podmiotów.

Daniel Rycharski, artysta, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie: Młodzi artyści, którzy kończą kierunki artystyczne, postanawiają wrócić do swoich rodzinnych miejscowości i rozpoczynają współpracę z lokalnymi społecznościami, aktywizując mieszkańców poprzez projekty kulturalne. Jest to obecnie zauważalny trend. Artyści tacy jak ja, którzy tworzą działania w przestrzeni wiejskiej, sprawiają, że powrót na wieś staje się coraz bardziej popularny. Niektórzy absolwenci uczelni artystycznych zdali sobie sprawę, że miasto nie jest jedyną przestrzenią, w obrębie której chcieliby działać. Często są to decyzje podejmowane z powodów osobistych. Dla studentów nie związanych rodzinnie z ośrodkami akademickimi, punktem wyjścia stają się więc miejsca pochodzenia, "domy rodzinne". Młodzi ludzie zaczynają interesować się tym, jak wygląda sytuacja kulturalna w miejscach, z których wyjechali, często dochodząc do wniosku, że pozostawia wiele do życzenia. Czują, że mogą wziąć sprawy w swoje ręce, i realnie wpłynąć na jej poprawę. Wydaje mi się, że wrażliwości społecznej ani zaangażowania nie można się nauczyć na studiach. Trzeba to czuć. W Krakowie od kilku lat bardzo prężnie działa artystka i animatorka kultury Cecylia Malik. Widzę, że coraz więcej młodych ludzi angażuje się w jej projekty, co ciekawe są to nie tylko artyści, lecz także ludzie niezwiązani z kulturą sztuką. Dla nich rzeczy, o które walczy Malik są po prostu ważne. 

Franciszek Sterczewski, aktywista miejski, Poznań: Z jednej strony miasto organizuje od trzech lat konkurs Centrum Warte Poznania na dofinansowanie animacji miejskiej. Dzięki niemu odbyło się wiele akcji, warsztatów dla dzieci m.in. w klubo-księgarni Głośna, czy też powstał MiReK stowarzyszenia Ulepsz Poznań, czyli w system miejskich regałów książkowych. Co ważne, mogą do niego aplikować nawet osoby prywatne.  Z drugiej strony w tradycyjnym konkursie na dotacje dla kultury prawie 85% środków z głównego priorytetu zostało rozdane trzem flagowym festiwalom. Przez zjawisko tzw. "festiwalizacji" cierpią inne mniejsze inicjatywy. Prezydent Ryszard Grobelny otwarcie przyznaje (m.in. na swoim blogu), że liczą się wyłącznie duże medialne wydarzenia. Ostatnio opinię publiczna zelektryzowała sprawa koncertu Placido Domingo, do którego miasto dołożyło 300tys. zł, tłumacząc, że mieszkańcy w zamian otrzymują oto wstęp wolny do zapuszczonego poznańskiego zoo. Inni starający się o wielokrotnie mniejszy budżet, czy mający na celu edukację i krytykę spotykają się z niezrozumieniem magistratu, przez co kończą działalność - tak jak zrobił to festiwal No Women No Art. W  kwestii wspierania animacji miejskiej lub ogólnie rzecz biorąc kultury, mamy do czynienia ze sprzecznym dwugłosem. Z jednej strony miasto szuka nowych sposobów finansowania inicjatyw oddolnych, z drugiej zaś przez nierównomierne dotowanie zabija mniejsze wydarzenia i festiwale. Ta wewnętrzna sprzeczność świadczy o braku spójnej wizji dla kultury w mieście doznań, czego wyrazem była Żółta Kartka jaką otrzymał prezydent Ryszard Grobelny od środowiska młodych twórców i animatorów kultury. Siłą Poznania zawsze była inicjatywa oddolna. Tak jak Hipolit Cegielski - legendarny dziewiętnastowieczny poznański przemysłowiec za pieniądze ze swojego przedsiębiorstwa wydawał książki naukowe i czasopisma, tak Benek Ejgierd za pieniądze ze sprzedaży piwa w Klubokawiarni Meskalina, produkuje dziesiątki koncertów i płyt lokalnych muzyków. Na takiej samej zasadzie Dorota i Marcin Kubiak z Winiarni Pod Czarnym Kotem zamieniają wino w kino pod chmurką - czyli letnie Kino Grunwald. Chyba najbardziej spektakularnym przykładem prywatnego mecenatu jest Grażyna Kulczyk, która zasila z własnej kieszeni wydawnictwo Mundin, Art Stations Fundation, oraz kupuje prace poznańskich artystów do swojej prywatnej kolekcji, która zdaje się być największym zbiorem sztuki współczesnej w Poznaniu. Nic nie wskazuje na to, by w najbliższej przyszłości polityka Poznania w sprawie kultury miała się zmienić, dlatego sądzę, że pozostaje nam działanie zgodnie z etosem pracy organicznej. Jedyne w co szczerze wierzę to w ciężką pracę i przede wszystkim współpracę między ludźmi. By działać i przetrwać zarazem te mało kulturalne czasy musimy współdziałać, tak samo jak poznaniacy, którzy 140 lat temu z własnych składek, na złość ówczesnej władzy pruskiej, ufundowali Teatr Polski, na którego fasadzie napisali wyraźnie: „Naród Sobie".

NieKongres Animatorów Kultury
Warszawa, 26-28 marca 2014 
Ideą NieKongresu jest poszukiwanie nowego stylu narracji o animacji kultury, wyjście poza ramy języka projektowego i grantowego, próba przemówienia przez animatorów własnym głosem. W ramach NieKongresu odbędą się dyskusje panelowe z udziałem zaproszonych ekspertów, moderowane przez opiekunów, autorytety merytoryczne oraz praca w grupach roboczych, której celem ma być wypracowanie wspólnych stanowisk, ustaleń, rekomendacji dla polityk dotyczących animacji i edukacji kulturowej.
 www.platformakultury.pl/kategorie/niekongres

Wypowiedzi zebrał Arek Gruszczyński



NARÓD SOBIE
W Warszawie trwa właśnie pierwszy NieKongres Animatorów Kultury. Postanowiliśmy sprawdzić, co jego uczestnicy oraz osoby związane z animacją kultury z różnych miast myślą o przyszłości swojego zawodu. Poniżej prezentujemy ich wypowiedzi.>>>

NIEMOŻLIWIE ODMIENNI WSZYSCY
W małym stopniu inspiruje nas praktyka kuratorska; znacznie bardziej oddziałuje na nas cały świat. Koncentrujemy się przede wszystkim na artystach nieprofesjonalnych, niekonformistycznych twórcach, którzy robią to, co robią przede wszystkim dla siebie. O segregacji wewnątrz świata sztuki, potrzebie kreatywności i roli twórczości wolnej od kategorii z inicjatorem Muzeum Wszystkiego, Jamesem Brettem, rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

SOFT GEOMETRY
I’ve been interested in thinking about history not in a teleological way – like a straight line, but as a kind of ellipse, a circle, which establishes new beginnings and returns to the past. Like a boomerang. History as a boomerang – it’s a good image. – Nuno Faria, curator and artistic director of the Jose de Guimarães International Arts Centre in conversation with Bogna Świątkowska>>>

MIĘKKA GEOMETRIA
Interesuje mnie myślenie o historii nie jako o prostej osi czasu, lecz jako elipsie czy okręgu, który generuje nowe początki i powroty do przeszłości. Zupełnie jak bumerang, którego lot symbolizuje moją wizję historii — z Nuno Faria, kuratorem i dyrektorem artystycznym José de Guimarães International Arts Centre, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

PRZYSZŁOŚĆ MIAST JUŻ NASTAŁA
Megamiasto stało się domeną Trzeciego Świata. Największy wzrost gospodarczy przeżywają właśnie miejsca pozbawione demokracji. Długo wierzono, że demokracja jest fundamentalna dla rozwoju wolnego rynku. Jednak mamy coraz więcej dowodów na to, że nie jest to do końca prawda. Fakt ten podnosi również poprzeczkę w wymiarze politycznym. Uznano demokrację za najlepszy system, bo sprzyjała ona gospodarce. Ponieważ gospodarki przeżywały boom w demokracjach, to uznano je za najlepsze systemy. Jak tylko ta współzależność się rozjeżdża, widzimy, że jej popularność zaczyna słabnąć. Z architektem Reinierem de Graafem z biura projektowego OMA rozmawia Karol Cichocki.>>>

ŁĄCZENIE TYTUŁÓW Z CZYTELNIKAMI
Gdy pod naporem Internetu chwieje się świat czasopism drukowanych, a miesięczniki coraz częściej przypominają katalogi reklamowe, druk wcale nie musi przeżywać kryzysu. Coraz więcej niszowych magazynów skupia się na warstwie wizualnej. Z Krzysztofem Kowalskim, założycielem Super Salonu, miejsca, gdzie można kupić artbooki i dobrze złożone magazyny, rozmawia Alek Hudzik>>>

DRUGIE ŻYCIE TEREMENA
Zadziwia mnie charakter wielu jego wynalazków. To, co go zajmowało, to kierowanie czymś na odległość. W grze na termenvoksie używasz rąk, ale niczego nie dotykasz — z Lidią Kaviną, wirtuozką gry na termenvoksie, o tym niezwykłym instrumencie i jego wynalazcy Lwie Termenie, rozmawia Monika Pasiecznik>>>

SZTUKA EKONOMII SYMBIOTYCZNEJ
Pustynna oaza Quillagua to unikatowe stężenie uniwersalnych problemów systemu neoliberalnego: uzależnienie polityki i ekonomii od wielkich firm, nadużycia władzy lub jej nieobecność, brak wody, zanieczyszczenie środowiska, niepewność przyszłości — o tym, jak sztuka wbrew interesom wielkich korporacji pomaga przetrwać niewielkiej osadzie na chilijskiej pustyni, z artystką Dagmarą Wyskiel rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

INTYMNOŚĆ KOLEKTYWNA
O tym, w jaki sposób wspólnota oddziałuje na przestrzeń i odwrotnie, w jaki sposób przestrzeń wpływa na rozwój wspólnoty, z Yael Messer i Giladem Reichem, kuratorskim duetem z Izraela, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

CIEMNE GNIAZDO
O biernych przygodach z teatrem, nieznośności sztywnego myślenia ora z rymach częstochowskich z Bogną Burską , artystką, której dramat Gniazdo. Sztuka o tym, jak użyć rzeczy w sposób nieodpowiedni, a potem ich jeszcze nie zmarnować wydany został właśnie przez CSW Kronika w Bytomiu, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

MALARSTWO NIE MÓWI KOMPLETNIE NIC
Dobrzy artyści są albo bardzo młodzi, albo bardzo starzy. Kiedy są młodzi, są tak głupi, że niczego się nie boją, a kiedy są starzy, już niczego się nie boją . W międzyczasie zawsze się obawiają. Z artystką Małgorzatą Szymankiewicz rozmawia Magda Roszkowska>>>

TARCZA JEST WSPANIAŁA
Z architektonicznego punktu widzenia Sieć może być kontrolowana. Sposób, w jaki została zaprojektowana , nigdy nie gwarantował zachowania prywatności — mówi Piotrowi Kowalczykowi Johaness Osterhoff, programista , projektant stron internetowych, artysta interfejsu, ironiczny technoentuzjasta , zafascynowany ikonografią starych systemów operacyjnych i poezją współczesnej internetowej komunikacji>>>

PRZECHWYTYWANIE MIASTA
Dzielę miasta nie na dzielnice, ale na momenty. A te momenty niekoniecznie są czymś stałym, uchwytnym i zatrzymanym w czasie jak pomnik. Chodzi raczej o pewien przepływ energii. Idziesz jakąś alejką, skręcasz i doświadczasz oczywistej zmiany atmosfery — z Ranim al Rajjim, architektem, urbanistą i aktywistą z Bejrutu, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

GEJZEREK CZEGOŚ CIEKAWEGO
Naprawdę możesz patrzeć tylko na jeden detal na obrazie i olać całą resztę. Jeżeli to on cię zainteresuje i z czymś ci się kojarzy, to rób to! Bo to jest właśnie sztuka, na tym to polega. Dopisz swoją historię — z Magdaleną Nowak, współkuratorką wystawy Mikrohistorie prezentowanej w Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni w Warszawie, rozmawia Iwo Zmyślony>>>

ARCHITEKTURA PUBLICZNEJ PRAWDOMÓWNOŚCI
Zmieniając sposób myślenia o materiałach, powinniśmy dążyć do tego, żeby zafunkcjonowały jako normatywny koncept na własnych prawach: materiału jako świadka. Oddając bardziej uprzywilejowaną, sprawczą rolę materiałom, być może będziemy mogli spojrzeć inaczej na siebie samych. O nowej estetyce forensycznej oraz o tym, że dochodzenie prawdy niekoniecznie generuje jakiekolwiek działanie polityczne z Susan Schuppli, współtwórczynią projektu Forensic Architecture, rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

PRACUJĄC DZIĘKUJESZ
Wolność to siła, która się przejawia w ekspresji pracy. Jeżeli pracujesz z miłością, to przecierasz ścieżki wolności — z Pawłem Althamerem rozmawia Żwirek, bliski współpracownik artysty>>>

RAPORT: ZAWÓD KRYTYK
W prasie codziennej prawie w ogóle nie publikuje się już recenzji wystaw. Instytut Ksią żki wśród swoich pism patronackich nie ma ani jednego, które w całości zajmowałoby się sztukami wizualnymi. Również w innych dziedzinach, takich jak film, teatr czy muzyka, obserwujemy zmianę definicji krytyka: nie jest już przewodnikiem po sztuce, ale jednym z wielu punktów odniesienia. Nie różni się niczym od udostępnianych treści na portalach społecznościowych. Profesjonalistów jest coraz mniej również na polach dziennikarstwa modowego i kulinarnego. Zapytaliśmy krytyków zajmujących się różnymi dziedzinami o obecną sytuację ich zawodu.>>>

POLSKIE SPECYFIKI
Ludzie na zachodzie Europy nie zdają sobie sprawy, jak wielką wagę przywiązujecie do zimy. Jest niczym główny aktor w sezonowym teatrze: mówicie o jej nadejściu, gdy jeszcze jej nie ma, a kiedy wreszcie sobie pójdzie, przez trzy miesiące świętujecie jej odejście, spędzając długie, radosne wieczory i noce na plaży nad Wisłą, delektujecie się smakiem wolności niczym jakimś nektarem o nadprzyrodzonych właściwościach — z Fanny Vaucher, autorką bloga Pilules Polonaises, który ukazuje się nakładem Bęc Zmiany w formie książki, rozmawia Magda Roszkowska>>>

DYSKUSJYNA MATERIALNOŚĆ SZTUKI
We wszystkich działaniach, w których analizuję sztukę, próbuję zaproponować nowy sposób mówienia o niej, znaleźć jakąś alternatywę dla jej oficjalnie znanych znaczeń i instytucjonalnego języka — z artystką Karoliną Bregułą, autorką książki Formy przestrzenne jako centrum wszystkiego, będącej zbiorem naukowych analiz rzeźb stojących od lat 60. w przestrzeni miejskiej Elbląga, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

UDERZENIE W SERCE
Ludzie często mówią, że płakali przed obrazami Rothko. Artysta osiągnął swój cel — marzył, by malarstwu nadać siłę transcendencji taką, jaką ma muzyka — z Agnieszką Morawińską, dyrektorką Muzeum Narodowego w Warszawie, w przeddzień otwarcia wystawy obrazów Marka Rothko, jednego z klasyków XX-wiecznego malarstwa, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

OSOBLIWOŚCI I PARALELE
Wiedza tajemna, jak sama nazwa wskazuje, swoją siłę oddziaływania zawdzięcza obecności wielu niedopowiedzeń, elitarności i hermetyczności. Te wszystkie cechy nasuwają skojarzenia z systemem sztuki, który też jest w dużej mierze zamkniętą strukturą, w którą zagłębiamy się, pokonując kolejne szczeble. Artworld także operuje własną symboliką, językiem i tradycją — z artystą Kubą Woynarowskim rozmawia Marta Lisok>>>

PRZEZ ARCHIWA I KOLEKCJE
Artyści piszący powieści i kuratorzy przemawiający za pomocą brzuchomówców to przykład nowych strategii wystawienniczych, które za punkt wyjścia biorą performatywne podejście do zagadnienia kolekcji, archiwum czy obsesji zbieractwa. Cricoteka, muzeum Tadeusza Kantora, bierze tego typu eksperymenty jako punkt wyjścia dla swojego działania. Z Joanną Zielińską, kuratorką Cricoteki, rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

PERFORMUJ ALBO GIŃ
Interesuje mnie zmiana perspektywy i opis tego, co dzieje się między ludźmi, ale nie w kategoriach manipulacji i przedstawienia, które jest całościowe. Zmiana punktu widzenia z eleganckiej metaforyki teatralnej na bardziej dynamiczną i pozwalającą dostrzec o wiele szerszą perspektywę narzędziownię performatywną — z Dariuszem Kosińskim, autorem książki Teatra polskie. Rok katastrofy, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

UKRYTE ZALETY SYSTEMU D
Handel uliczny to nie tylko architektura czy ekonomia, to też przestrzeń socjalizacji i przyjemność wymiany. Być może System D jest alternatywą na czas kryzysu? To właśnie w cielesności i realności, jaką oferuje bazar, mogą tkwić przyszłe alternatywy, nowe rytuały wymiany i samoorganizacji. Architekci powinni być pionierami tych zmian — z architektką Aleksandrą Wasilkowską, autorką książki Architektura cienia, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

ENTUZJAZM STRUKTURALNY
Kluczowy jest moment, kiedy ruch obywatelski, czyli coś, co jest płynne, co jest po prostu ruchem, oparty na nieformalnych zasadach współpracy, się formalizuje. Nie można się wtedy spieszyć, trzeba budować solidne fundamenty i dobre mechanizmy współdziałania. Z Agnieszką Ziółkowską, kiedyś ze Stowarzyszenia My Poznaniacy, a teraz z „Krytyki Politycznej”, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

POKŁADY NIEROZŁADOWANEGO NAPIĘCIA
Wspólne doświadczenie życia w sferze jedynie marginalnie kontrolowanej przez państwo doprowadziło do zaakceptowania przez Romów prowizoryczności, która kojarzy się z ruchem, przemianą, symultanicznością i zdolnością adaptacji — z artystą Danielem Bakerem, przy okazji wystawy Domy srebrne jak namioty prezentowanej w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta, rozmawia Monika Weychert-Waluszko>>>

BEZ OBIETNIC
Aktywiści chcą zmienić rzeczywistość w bardzo precyzyjny, konkretny i ukierunkowany sposób, podczas gdy sztuka właśnie tego robić nie chce, nie chce być tak jasna w swoich intencjach — tłumaczy Agacie Pyzik Jeremy Deller, brytyjski artysta konceptualny, którego wystawa English Magic była jednym z najjaśniejszych punktów tegorocznego Biennale Sztuki w Wenecji>>>

PRZEWIETRZYĆ PRZESTRZEŃ
Trudno przebić skalą przeszłe utopie, których nieudane fragmenty ciągle oglądamy. Jest we mnie romantyczna tęsknota za czymś więcej, ale zarazem mam poczucie, że dziś trzeba pracować inaczej, odwoływać się do tego, co na miejscu — z Mateuszem Choróbskim o jego podniebnych akcjach radykalnych rozmawia Jakub Śwircz>>>

GRANICE PERMANENTNIE WYSADZANE W POWIETRZE
Na ile projekt artystyczny może być traktowany również jako wypowiedź naukowa, która zmienia ogląd i interpretację historii? Mieszanie tych rejestrów wydaje się ciągle podejrzane. O byciu artystą wśród badaczy i badaczem wśród artystów z Tomaszem Szerszeniem rozmawia Andrzej Szpindler>>>

FIGURY NIEMOŻLIWEGO I POMPA FUNEBRIS
Osadzenie architektury w kontekście tożsamościowym jest absolutnie konieczne, choć bolesne. Już czas na odzyskanie historii dla współczesności. To jest dobry moment na zaproponowanie nowej historycznej narracji, na przewietrzenie języka i narodowych mitów, zwłaszcza że mówimy o modernizmie, który także jest już konstruktem przeszłości — tłumaczą Magdzie Roszkowskiej zwycięzcy konkursu na projekt Pawilonu Polskiego na przyszłoroczne Biennale Architektury w Wenecji>>>

WSZYSCY MÓWIĄ, NIKT NIE WSPÓŁPRACUJE
Ludzie z różnych środowisk rzadko się w Polsce komunikują, ich doświadczenia się nie krzyżują. Nawet jeżeli wszyscy z fascynacją mówią o „przełomie performatywnym”. Z Tomaszem Platą, pomysłodawcą cyklu RE//MIX realizowanego w Komunie// Warszawa, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

RADOMSKO STOLICĄ KULTURY?
Radomsko jest pierwszym polskim miastem średniej wielkości, w którym został zorganizowany regionalny Kongres Kultury. Prezydentka Radomska Anna Milczanowska w rozmowie z Arkiem Gruszczyńskim opowiada o głównych celach kongresu oraz problemach swojego miasta>>>

ZAPACHY, W KTÓRYCH JESTEŚ U SIEBIE
Zapach jest jednym z najbardziej pierwotnych zmysłów, nie podlega takiej kontroli świadomości jak wzrok. To coś jak sen. Zapach bywa tak samo nieuchwytny, potrafi być tak samo dręczący – z artystką Justyną Gruszczyk, autorką efemerycznych instalacji zmysłowych rozmawia Marta Lisok>>>

KOMINY I MIGOCZĄCE ILUZJONY
Łódź na przełomie XIX i XX wieku była wieloetnicznym i wieloklasowym miastem przemysłowym, tyglem społecznym. Wyobraźmy sobie te masy przybywające ze wsi do miast i uczące się miejskiego życia: wielkie budynki, fabryki, tłum uliczny, tramwaje, hałas... Kino było jednym z elementów tego krajobrazu miejskiego i miejskiego stylu życia, którego uczyli się przybysze – z Łukaszem Biskupskim, kulturoznawcą i filmoznawcą, autorem książki Miasto atrakcji rozmawia Bogna Światkowska>>>

KRZYWE ODBICIE TRANSMITOWANE Z POWROTEM
Wirtualna Strefa Ekonomiczna to swego rodzaju bezużyteczna przestrzeń publiczna, której głównym celem było podważenie prymatu wąsko rozumianej użyteczności. Funkcjonowała jako sposób na zawieszenie ciągu: funkcjonalność, użyteczność – o potencjale bezużytecznych przestrzeni publicznych, micie publiczności i Jarmarku Dominikańskim w Gdańsku z Kubą Szrederem, kuratorem Wirtualnej Stefy Ekonomicznej, rozmawia Szymon Żydek>>>

POUCZAJĄCE ODBICIA
Dążenie do odkrywania nowych zjawisk i osiągnięć mających odzwierciedlenie w strukturze społecznej jest dla nas kluczowe. W przypadku Learning from Warsaw rys historyczny i wiedza architektoniczna były niezbędne do zrozumienia procesów urbanistycznych – Nele Dachmann, Nicola Ruffo i Agnieszka Sosnowska, czyli szwajcarsko-polski kolektyw kuratorski, przedstawiają kulisy wielowątkowego projektu realizowanego właśnie w ramach A-I-R Laboratory w CSW Zamek Ujazdowski. Rozmowę przeprowadził Piotr Drewko>>>

SMUTEK PERYFERYJNEJ MODERNIZACJI
Próby skoku w nowoczesność, dokonywane przez takie peryferyjne kraje jak Rosja, Chiny, Korea Południowa czy Polska, w prawie wszystkich przypadkach utrwaliły ich peryferyjność na długie dziesięciolecia. Wysoki wzrost mógł dawać złudzenie elitom, że coś się zmienia, ale z punktu widzenia globalnego zmieniło się niewiele — z Adamem Leszczyńskim, autorem książki Skok w nowoczesność. Polityka wzrostu w krajach peryferyjnych 1943—1980 rozmawia Michał Pospiszyl („Praktyka Teoretyczna”)>>>

Z BRAKU PIENIĘDZY I Z WIARY W SPRAWĘ
Dla wielu artystów wyjazd na rezydencję funkcjonuje jako pewnego rodzaju wentyl bezpieczeństwa pozwalający uniknąć rzeczywistych problemów czy zaspokoić podstawowe potrzeby. Jednak jedynym, czym rezydencja być nie powinna, jest właśnie taki styl życia — o odchodzeniu od malarstwa, prześwietlaniu instytucji, problemach dnia codziennego oraz dyskretnej obserwacji otaczającej nas rzeczywistości z artystą Wojciechem Gilewiczem rozmawia Szymon Żydek>>>

ZŁOŚLIWE DOBRO NATURY
To, co chcę poka zać, jest silniejsze ode mnie — z artystką Angeliką Markul o naturze natury, ciekawości świata, własnej mitologii i współczesnym demonizmie rozmawia Ela Petruk>>>

POSZERZANIE ARCHITEKTA
Architektura nie jest w stanie zmienić świata na własną rękę. Uwierzyli w to pierwsi moderniści i architekci w latach 70., czego skutki odczuwamy do dzisiaj. Ale wydaje nam się, że umiejętności funkcjonalnego formowania przestrzeni uzupełnione wiedzą socjologów, psychologów czy antropologów mogłyby zdziałać całkiem dużo — z Łukaszem Stępniakiem i Igorem Łysiukiem z redakcji kwartalnika „Rzut” rozmawia Arek Gruszczyński>>>

OKO W RYTMIE UCHA
Oni wynaleźli maszynę do latania , a ja wsiadłem do niej i zacząłem latać. Oni chcieli wyeliminować błędy, a ja zacząłem na nich pracować. O oku, które umie słuchać, i o tym, że sztuka i codzienność powinny żyć w symbiozie, z Krystianem Burdą rozmawia Magda Roszkowska>>>

MODERNISTYCZNE MIASTA ASTRALNE
Między tym, co wewnętrzne i zewnętrzne, istnieje sprzężenie zwrotne. Zachodzi pewna ciągłość pomiędzy elementami w architekturze a ludzką, wewnętrzną potrzebą wyobrażania sobie nieustannego przechodzenia w przyszłość — o miastach astralnych oraz brazylijskiej architekturze modernistycznej z Tamar Guimarães i Kasprem Akhøj, autorami filmu Captain Gervasio’s Family, pokazywanego na tegorocznym Biennale Sztuki w Wenecji, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

RELIGIJNY DISNEYLAND
Nie chciałam robić kolejnej „ciężkiej” wystawy angażującej tematy polityczności, opresyjności, napięć i konfliktów, chodziło mi raczej o to, żeby pokazać religijny Disneyland, który charakteryzuje Stany, z jego wszystkimi odja zdami takimi jak wyznawcy wudu czy Latającego Potwora Spaghetti — z Marią Brewińską, kuratorką wystawy In God We Trust prezentowanej w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki, rozmawiają Magda Roszkowska i Arek Gruszczyński>>>

NOWE SIERPY I MŁOTY
Moje wizualizacje są próbą obejścia jednej z podstawowych zasad moralnych w przedsiębiorstwie, która brzmi: nie oglądaj pornografii w biurze. Formaty .doc, .xls, .ppt to świetny kamuflaż — o projekcie New Hammers and Sickles z Richardem Grandomorinem rozmawia Ada Banaszak>>>

CZASEM GADAM Z TRUPAMI
Lubię, kiedy praca wystawiona w galerii jest ciekawsza niż zawieszony nieopodal kaloryfer — z artystą Piotrem Bosackim, finalistą tegorocznej edycji konkursu Spojrzenia. Nagroda Fundacji Deutsche Bank, o dowcipie, problemach nierozstrzygalnych, logice trzewi oraz o możliwościach nowej fizyki rozmawia Magda Roszkowska>>>

DOCHÓD DLA KAŻDEGO
Wiele naszych aktywności, opieka, wolontariat, działalność społeczna, które pracą nie są nazywane i nikt ich nie opłaca, jest użytecznych dla innych. Jeśli moglibyśmy porzucić prace niskiej jakości i mniej użyteczne dla społeczeństwa, więcej czasu zostałoby nam na to, co bardziej sensowne — o tym, jakie korzyści wynikałyby z wprowadzenia powszechnego dochodu podstawowego, z dr. hab. Ryszardem Szarfenbergiem rozmawia Maciej Szlinder („Praktyka Teoretyczna”)>>>

GORYLE UWIELBIAJĄ KRÓTKIE TERMINY
Komunikowanie się za pomocą czegoś, co ludzie znają, logo, sloganów, znaków, jest po prostu szybsze. My traktujemy je wywrotowo, odkręcamy ich znaczenie, zmieniamy slogany. Często używamy logo partii, zamiast mówić socjalizm, narodowiec czy katolik, ludzie w mig zrozumieją ten skrót — z Hermanem van Bostelenem z kolektywu Gorilla, którego grafiki komentujące na bieżąco informacje prasowe, pokazywane są właśnie w Galerii Leto w Warszawie, rozmawia Alek Hudzik>>>

(NIE)LUDZKI CZAS
Interesuje mnie percepcja, to, jak widzimy rzeczywistość materialną. Czym jest rzeczywistość poza tym, czym myślimy, że jest, poza tym, co potrafimy dostrzec? — z reżyserem Peterem Mettlerem rozmawia Paulina Jeziorek (współpraca: Kuba Mikurda)>>>

CIĘTY SZPADLEM RYTM CHAOSU
Chodzi mi o poszukiwanie takich rozwiązań, które dają poczucie, że są jakimś stanem przejściowym, ujawnionym z szerszego spektrum możliwości. Że istnieje cała gama innych rozwiązań, wersji, odmian, które mogą się z nich wykształcić. Nietrwałość, rwany rytm narracji, wymienność i ewolucja to według mnie odpowiednie pojęcia dla opisu zmiennej rzeczywistości — mówi Kuba Bąkowski w rozmowie z Magdą Roszkowską>>>

JAK SKLEP Z WĘDLINAMI
Postanowiliśmy sprawdzić, co dzieje się w najważniejszych instytucjach kultury w Polsce, o których w ostatnich kilku miesiącach było głośno. Okazało się, że wszystkie dziedziny kultury instytucjonalnej funkcjonują w permanentnym kryzysie — od galerii sztuki współczesnej, przez te pokazujące plakaty, aż po teatry>>>

MIEJSKIE CZARNE DZIURY
Pustostany, czyli opuszczone, nieużywane lokale użytkowe lub mieszkalne są naturalnym zjawiskiem w miejskim pejzażu. Ich liczba i zagęszczenie daje znać o tym, w jakim stanie znajduje się miasto i jego mieszkańcy. Są pierwszym symptomem zjawisk daleko wykraczających poza rynek nieruchomości. W Warszawie od kilku lat pustostany są udostępniane organizacjom i instytucjom kulturalnym — podczas ostatnich wakacji na działalność kulturalną przeznaczono osiem opuszczonych domków fińskich na Osiedlu Jazdów. Takich inicjatyw jest jednak wciąż niewiele. Fundacja Bęc Zmiana, dzięki współpracy z Centrum Architektury w Budapeszcie (KEK), zainicjowała w Warszawie projekt społecznościowego mapowania nieużytkowanych przestrzeni i realizuje go we współpracy z miastem. A jaka polityka zarządzania pustostanami funkcjonuje w różnych miastach Polski i Europy oraz jakie oddolne inicjatywy wykorzystywania opuszczonych lokali mają tam miejsce?>>>

STRAJK
Pracownicy takich publicznych galerii, jak poznański Arsenał, muszą mieć świadomość, że są częścią szerszego sektora publicznego. Dlatego będziemy nawoływać środowisko związane z kulturą i sztuką do dołączenia do strajku generalnego, ogólnopolskich dni protestu 11-14 września – z Markiem Piekarskim, anarchistą, działaczem Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza i Federacji Anarchistycznej, rozmawiają Krystian Szadkowski i Piotr Juskowiak („Praktyka Teoretyczna”)>>>

ZIEMIA WCIĄŻ PRACUJE
Robert Smithson dał nam wszystko: słownictwo, mapę i instrukcję do tego, jak będzie się rozwijać sztuka – z Sebastianem Cichockim, redaktorem 7. numeru eksperymentalnego magazynu humanistycznego „Format P”, tym razem zatytułowanego Ziemia pracuje. Wystawa o glebie, pyle, mauzoleach i szlamie, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

NIE WSZYSTKO MUSI BYĆ W GRANICIE
Jesienią rozstrzygną się losy prezydenckiej ustawy o ochronie krajobrazu, regulującej między innymi kwestię rozmieszczania reklam wielkoformatowych. Władze miast mają szanse uzyskać narzędzie prawne do skutecznej walki z samowolą estetyczną. Warszawa od lipca ma nowego Naczelnika Wydziału Estetyki. Kluczowe pytanie pozostaje jednak wciąż to samo: co dla nas oznacza „wygląd miasta”. Czy zdajemy sobie sprawę z tego, że estetyka jest jednym z podstawowych narzędzi inżynierii społecznej? Problem wyglądu naszych miast nie kończy się na efektownym katalogu miejskich mebli, likwidacji reklam, estetycznych kamienicach czy systemie identyfikacji miejskiej. Zapytaliśmy więc miejskich aktywistów oraz urzędników zaangażowanych w kształtowanie estetyki polskich miast, co rozumieją pod pojęciem estetyki, co udało się w tej kwestii osiągnąć, a z czym musimy jeszcze się zmierzyć.>>>

W KOŃCU JESTEŚMY DOJRZALI
Prezentowane przez nas domy jednorodzinne zamykają cykl dorastania, przez które przechodziliśmy przez ostatnie dziesięciolecia. Od wyzwolenia się od zunifikowanej kostki gierkowskiej, przez szaleństwa lat 90. Wydaje nam się, że doszliśmy do dojrzałości architektów i ludzi, którzy nie potrzebują niczego manifestować – o otwierającej się właśnie wystawie Na przykład. Nowy dom polski z kuratorkami Agnieszką Rasmus-Zgorzelską i Aleksandrą Stępnikowską z Centrum Architektury rozmawia Arek Gruszczyński.>>>

DARY POLSKIEJ WSI
DARY POLSKIEJ WSI Ludowość na sprzedaż to była wyrafinowana koncepcja, na którą składała się z jednej strony rzetelna etnograficzna wiedza o sztuce i przemyśle ludowym, ale z drugiej wszystkie typowe dla XX wieku mechanizmy instrumentalizacji kultury — z Piotrem Kordubą, historykiem sztuki i autorem książki Ludowość na sprzedaż, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

PO CO NAM KREATYWNE MIASTO?
Powodem dla którego potrzebujemy bardziej kreatywnego miasta jest to, że cały czas warunki wokół nas się zmieniają. Musimy na to odpowiadać i próbować się do nich dostosowywać. Chodzi też o uchwycenie tego, co było dobre z przeszłości i przekucie tego w sukces – z Charlesem Landrym, urbanistą i autorem książki Kreatywne miasto, wydanej przez Narodowe Centrum Kultury, rozmawia Karol Cichocki>>>

LEVENTE POLYAK: MAPOWANIE WOLNYCH PRZESTRZENI
Niezabudowana przestrzeń stanowi podstawowy i najbardziej deficytowy kapitał współczesnych miast. Jednak puste przestrzenie w mieście to nie tylko dostępne pod zabudowę grunty, lecz również puste lokale mieszkalne/biurowe czy usługowe jak również opuszczone i zapomniane przez użytkowników przestrzenie publiczne. Problem ich niezagospodarowania, prowadzącego w szerszej perspektywie do ich degradacji i destrukcji, staje się niezwykle aktualny w obecnym czasie kryzysu ekonomicznego, objawiającego się w nadpodaży na rynku nieruchomości. O prowadzonym w Budapeszcie projektcie Lakatlan badającym społeczny, ekonomiczny i kulturalny potencjał pustki w mieście opowiada Levente Polyak.>>>

BEZINTERESOWNIE GŁUPIE POMYSŁY
Ingerując w tkankę miast, tworzą komentarze do rzeczywistości widzianej okiem art turysty. We wrześniu 2012 r. odwiedzili Warszawę, by po pół roku przysłać artystyczne archiwum swojego tygodniowego pobytu. Z Bradem Downeyem, połową duetu BrAkay, rozmawia Alek Hudzik>>>

SZTUKA JEST PRACĄ / SZTUKA JEST ROZRYWKĄ
O internetowych spacerach z przewodnikiem, o psychice artysty oraz o sztuce — z Honzą Zamojskim, którego prace można oglądać na wystawie Jak się staje, kim się jest w BWA w Tarnowie, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

RAPORT: MIEJSKIE REWOLUCJE. TURCJA 2013
Im częściej rządzący nadużywają swej władzy ogłaszając swoje decyzje dotyczące przestrzeni publicznych i codziennego życia ludzi bez jakichkolwiek konsultacji społecznych i możliwości negocjacji, tym częściej Turcy wychodzą na ulicę, by manifestować swą niechęć wobec takiego stylu uprawiania polityki i swoje prawo do miasta. Pozornie niewiele znaczący protest mieszkańców przeciw zamknięciu kina, akcja w obronie wycinki drzew stały się punktem wyjścia do masowych miejskich protestów. O wypowiedzi przybliżające istotę i znaczenie protestów mieszkańców tureckich miast poprosiliśmy ekspertów i badaczy zjawisk miejskich oraz kultury tureckiej: Justynę Chmielewską, Krzysztofa Nawratka, Joannę Kusiak, Witolda Szabłowskiego, Kacpra Pobłockiego i Edwina Bendyka.>>>

ENCYKLOPEDYCZNY HAŁAS
Komunikowanie się za pomocą sztuki jest dla mnie sposobem na to, żeby kompletnie zmienić język, samemu go nie rozumieć i skomunikować się na płaszczyźnie takiej, która nie jest dostępna w żaden inny sposób – z artystą Konradem Smoleńskim i kuratorami jego wystawy w pawilonie polskim podczas Biennale Sztuki w Wenecji, Agnieszką Pinderą i Danielem Muzyczukiem, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

ENCYKLOPEDYCZNY HAŁAS
Komunikowanie się za pomocą sztuki jest dla mnie sposobem na to, żeby kompletnie zmienić język, samemu go nie rozumieć i skomunikować się na płaszczyźnie takiej, która nie jest dostępna w żaden inny sposób – z artystą Konradem Smoleńskim i kuratorami jego wystawy w pawilonie polskim podczas Biennale Sztuki w Wenecji, Agnieszką Pinderą i Danielem Muzyczukiem, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

KOLONIA W MIEŚCIE
O roli kontekstu dzieła w sztuce i na polu społecznym, reprezentacji agresji w przestrzeni publicznej oraz najnowszej wystawie węgierskiego kolektywu Little Warsaw z jego członkami rozmawia Paulina Jeziorek>>>

SKROMNA PROPOZYCJA DOTYCZĄCA WSPÓŁCZESNOŚCI
Potrzebny nam jest nowy kanon, który będzie adekwatny wobec szybko zmieniającego się współczesnego świata, ale kanon ten tworzymy nie po to, żeby trwał, ale żeby go nieustannie zmieniać – z Joanną Mytkowską, dyrektorką Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, w przeddzień otwarcia wystawy W sercu kraju po raz pierwszy prezentującej kolekcję tej instytucji, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

MODA TO GRA, W KTÓREJ UCZESTNICZYMY WSZYSCY
Moda to miejsce, gdzie jest bardzo dużo treści. To pole walki. To kwestia tożsamości, polityki, ale też prostych rzeczy, na przykład tego, co robię na co dzień w życiu prywatnym – z Pawłem Szypulskim, członkiem Rady Programowej Miesiąca Fotografii w Krakowie i kuratorem centralnej wystawy festiwalu zatytułowanej Pogranicza mody, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

A WIECZOREM UPRAWIAMY SZTUKĘ
W epoce, w której praca wykonywana jest non stop, nawet podczas czasu wolnego (klikalność Facebooka, Youtube’a i Googla nie ląduje w próżni), prawo do wynagrodzenia za działanie w kulturze bywa podawane w wątpliwość, skoro artyści, krytycy, kuratorzy oraz producenci kultury często wykonują pracę, która w potocznym rozumieniu nie jest pracą, ale przyjemnością, wręcz wypoczynkiem. Czy praca w kulturze powinna być płatna? – takie pytanie z okazji Święta Pracy zadaliśmy więc artystom, kuratorom i ekonomistom.>>>

NAJGORSZY MOMENT
Powinna być różnorodność, dużo, więcej, jeszcze więcej! Publiczność powinna mieć szansę zobaczenia wielu form i treści. Tak kształtuje się wiedza i gust — z Aliną Gałązką i Grzegorzem Laszukiem z Komuny// Warszawa , która właśnie powołała Instytut Sztuk Performatywnych, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

CHIRURDZY PRZYSZŁOŚCI
Już na początku naszej współpracy wyznaczyliśmy sobie jasny cel działania: krytykę i dekonstruowanie całego skomplikowanego aparatu powiązań pomiędzy sztuką, polityką i ideologią. Największą inspiracją pozostaje dla nas badanie sprzecznych dążeń, które generowane są przez różne ekosystemy władzy — z kolektywem Société Réaliste, współzałożycielami portalu ArtLeaks, rozmawia Magda Roszkowska>>>

DOŚWIADCZANIE JASKINI
W każdym konkursie skoku wzwyż zwycięzca zobowiązany jest wykonać jeszcze trzy skoki na wyższej wysokości. W tym sensie można powiedzieć, że beckettowska wierność przegranej towarzyszyła mi od piętnastego roku życia, kiedy zacząłem trenować skok wzwyż. To taka dyscyplina, gdzie mimo zwycięstwa odczuwasz, że jesteś słaby – z Mirosławem Bałką, jednym z najbardziej znanych na świecie polskich artystów, rozmawiają Bogna Świątkowska (krótko) i Paweł Krzaczkowski (bardzo długo)>>>

PAUZA PRĘDKOŚCI
Ciekawie jest analizować dzieje nowoczesności nie jako historię postępu, ale jako historię konstruowania coraz bardziej wysublimowanych wypadków — z artystką Ewą Axelrad, o kontroli, dyscyplinie i przemocy higieny, rozmawia Magda Roszkowska>>>

PRAKTYKA, NIE IDEA
Publiczne przedsięwzięcia stały się zależne od wzrostu wartości na rynku nieruchomości: tym samym coś, co powinno być stabilne, stawało się zależne od czegoś, co jest z definicji niestabilne i ryzykowne. Takie właśnie jest podłoże kryzysów, jakie dziś dotykają publiczne budżety wielu państw europejskich — z Wouterem Vanstiphoutem, historykiem architektury i jednym z założycieli grupy badawczej Crimson Architecture Historians, rozmawia Agata Pyzik>>>

NIEPROSZONY OUTSIDER
Jeśli partycypacja ma być produktywna, to jedynym sposobem jest wtargnięcie na takie obszary dyskusji, obszary miejskie albo instytucjonalne, gdzie niekoniecznie było się zaproszonym lub gdzie o partycypację wcale nie proszono — z Markusem Miessenem, niemieckim architektem i autorem książki The Nightmare of Participation (Koszmar partycypacji), rozmawia Paulina Jeziorek>>>

BEZ NAPIĘCIA NIE MA ZABAWY
Bez napięcia nie ma zabawy Zakłada się, że sztuka współczesna jest trudna, że trzeba to wszystko komuś wyłożyć. Uważam, że tak nie jest. Być może kiepska sztuka jest trudna do zrozumienia. Dobra sztuka najczęściej sobie radzi i widz też sobie z nią radzi, jeśli poświęci jej trochę uwagi — z Piotrem Rypsonem, kuratorem nowo otwartej Galerii Sztuki XX i XXI wieku w Muzeum Narodowym w Warszawie, a zarazem wicedyrektorem tej instytucji, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

KONTROLA JEDNOSTEK
Środowisko miejskie zawsze było schronieniem, w którym grupy społeczne współistniały, różniąc się pod względem lokacji, wielkości i bogactwa. Idea mówiąca o tym, że projekt urbanistyczny czy architektoniczny może „kształtować”, „strukturyzować” organizację społeczną oraz wpływać na koegzystencję jest przestarzałą pozostałością ideologii profesjonalnego funkcjonalizmu. Siły społeczne mogą być w stanie wpływać na formę miejską, ale projektanci nie mogą tego zrobić. Z Johnem N. Habrakenem rozmawia Krzysztof Gutfrański
>>>

TESTOWANIE PRZESTRZENI PUBLICZNEJ
Kierownictwo galerii BWA we Wrocławiu zmieniło termin pokazu filmów dokumentalnych pod nazwą New Nationalism in the Heart of Europe słowackiego artysty Tomáša Rafy, ponieważ pod oknami galerii miał w tym czasie przejść marsz środowisk narodowych z okazji Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Zdrowy rozsądek czy reakcja przesadzona? Co blokowanie wydarzeń na uniwersytetach przez środowiska deklarujące się jako narodowe i antylewicowe, odwoływanie wydarzeń przez instytucje kultury oznacza dla swobody życia publicznego?>>>

DOBRA KULTURY WSPÓŁCZESNEJ - BÓJCIE SIĘ!
Czy rozróżnienie na zabytki i dobra kultury współczesnej, o którym ostatnio w specjalnym dokumencie przypomniał Generalny Konserwator Zabytków, może doprowadzić do zburzenia wartościowych budynków powstałych w okresie PRL-u? Istnieje taka możliwość, ponieważ miasta nie uchwaliły do tej pory planów miejscowych, które mogłyby chronić owe obiekty. „Notes.na.6.tygodni” poprosił o skomentowanie tej sprawy.>>>

RYGORYSTYCZNE STOSOWANIE ZDROWEGO ROZSĄDKU
Miasta są tutaj potężnymi skrótami w kierunku wyrównywania nierówności, ponieważ poprawiają jakość życia bez konieczności oczekiwania na redystrybucję dochodów. Strategicznie zidentyfikowane projekty urbanistyczne mogą polepszyć jakość życia w stosunkowo krótkim czasie. O projekcie Elemental z Alejandro Aravena rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

CAŁKOWICIE STRACIĆ KONTROLĘ
W Warsztacie Formy Filmowej nie chcieliśmy robić żadnych eksperymentów. Chcieliśmy stwarzać fakty artystyczne, które były ostatecznymi modelami. Interesowały nas radykalne gesty awangardowe — Józef Robakowski o współpracy ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia, poszerzaniu pola sztuki, ucieczce od rynku, przekraczaniu wyobraźni i Oskarze Hansenie mówi w rozmowie z Arkiem Gruszczyńskim>>>

ROJE PRZECIW IMPERIUM
W latach 60. i 70. stawką była najczęściej zmiana globalna, dyktowana przez spójną i całościową narrację ówczesnej lewicy, natomiast to, co istotne dla dzisiejszych ruchów kontrkulturowych, to zmiana granularna lub modularna — w obszarze tego, co nam najbliższe, a co przekłada się na trudniejszą do dostrzeżenia zmianę o charakterze globalnym. Z Anną Nacher rozmawia Magda Roszkowska>>>

CIEMNA EKOLOGIA
Nostalgia za dziką naturą jest rodzajem sentymentalizmu powstającego w głowach mieszczuchów. Natura jest grozą samą w sobie, a człowiek wraz z ludzką technologią jest jej integralną częścią. Nie można jej oszczędzić, uratować czy ochronić przed nią samą — dopóki ludzie nie przeformułują antropocentrycznej definicji natury, nie będą w stanie myśleć i działać ekologicznie — o testowaniu granic „zielonego” myślenia z Paulem Chaneyem rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

ARCHITEKTURA KARMIĄCA
Do roku 2030 blisko 60 procent 9-miliardowej populacji świata będzie żyło w miastach. Pojawi się wówczas pytanie o to, jak wyżywić tę gwałtownie wzrastającą strukturę. Zwłaszcza że przyszli imigranci do miast w tej chwili zajmują się produkcją żywności na obszarach rolniczych — z Anną Marią Orru, ekspertem od bionaśladownictwa, rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

MYŚL DO KOGO MÓWISZ
Społeczna sztuka jest dla mnie najważniejsza. To coś, co budzi cię ze snu i w pewien sposób, ujmując to poetycko, wprowadza w kolejny — podczas spaceru ulicami Gdańska mówi Alkowi Hudzikowi Steven Matijcio, kurator tegorocznego festiwalu artystycznych instalacji wizualnych Narracje>>>

POMNIK DO ZAPOMINANIA
Pomnik nie musi być tym, czym się wydaje. Nie musi być figurą na cokole, czymś ograniczonym i nudnym. Sztuka w przestrzeni publicznej ma za zadanie stworzyć miejsce spotkania, poruszyć energię otoczenia, pobudzić aktywność — z artystami Justyną Wencel i Marcinem Chomickim rozmawia Ela Petruk>>>

AFROSPRAWY VS STEREOTYPY
Szansą na obalenie stereotypów wobec Afryki była obecność przedstawicieli tego kontynentu w Polsce, ich trwałe osiedlenie się bądź długookresowe pobyty związane ze studiami lub z pracą. Niestety, mechanizm działania polskich władz w tym wymiarze zawsze opierał się na chęci kontrolowania i podejrzliwości. Brakło chęci na rzeczywisty dialog i wzajemne, partnerskie poznawanie — twierdzi dr Błażej Popławski rozmowie z Arkiem Gruszczyńskim>>>

FIGURY EGZOTYCZNE
Moje zainteresowanie ikonografią, która wykorzystuje postać Murzyna — bo to nie jest czarnoskóry — jest dla mnie częścią większej całości moralnej kondycji kultury wizualnej, która ostatecznie odzwierciedla wizję świata zwykłych ludzi — mówi Anna Niesterowicz, autorka wystawy Murzynalia, w rozmowie z Arkiem Gruszczyńskim>>>

WYSŁANNICY GACIOWISTOŚCI
Kiedyś było dla mnie ważne, żeby oglądać prace innych, chodzić na wystawy, jeździć na biennale, triennale, pięcianalle, teraz coraz rzadziej mi się chce. Bardziej inspiruje mnie podsłuchana rozmowa na ławce niż wykład w muzeum — z artystą Maćkiem Chorążym, eksplorując funkcjonalność pogłosu, rozmawia Andrzej Szpindler, praktyk awangardy w mowie i piśmie>>>

EMOCJONALNA STOPA ZWROTU
Ludzie przekazują fundusze na inicjatywy lub dla osób, z którymi czują jakąś więź, mają wspólne hobby, chcą współuczestniczyć w realizacji jakiegoś projektu, albo po prostu chcą komuś pomóc i sprawić przyjemność. Mówiąc wprost, wydajemy pieniądze sercem, a nie rozumem — z Karolem Królem, propagatorem finansowania społecznościowego i autorem portalu www.crowdfunding.pl, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

ATAK NA ZAMROŻONE SPOJRZENIE
Nie uzależniam pracy od finansowania. Jak jest jakieś dzieło do zrobienia, to wszystko jest dla tego dzieła. To tak jakbyś zapytała, jak ja to robię, że żyję. Żyję, bo muszę żyć. Wykonuję tą pracę, bo nic innego nie mogę robić — z Jose Eduardo Yaque Llorente, kubańskim rezydentem Laboratorium AIR w CSW Zamek Ujazdowski, rozmawia Paulina>>>

DYSTANS WCALE NIE DAJE LEPSZEJ PERSPEKTYWY
Z punktu widzenia państwa i społeczeństwa muzyka awangardowa jest w pewnym sensie muzyką porządku, a muzyka eksperymentalna jest muzyką chaosu — z Michałem Mendykiem, znawcą muzyki, krytykiem, producentem i tłumaczem książki Michaela Nymana — Muzyka eksperymentalna, Cage i po Cage’u, rozmawia Paweł M. Krzaczkowski>>>

NIEUSTANNA NADZIEJA NA PRZYGODĘ
Co oznacza bycie nieposłusznym wobec historii? Czy przeszłość można zrewolucjonizować i czym byłby eksperyment na miarę dzisiejszych czasów? O ciemnej aurze, nieistniejących minerałach obrazujących nieprzerwany ruch materii społecznej oraz o błędzie, który nas upodmiotawia, z Agnieszką Polską rozmawia Magda Roszkowska>>>

JAK ZWYKLE NIE MUSIMY NIC
Przyjdzie taki czas, że w Polsce będzie ciepło jak na równiku, a za naszymi oknami będą rosły owoce południowe. Nie należy stąd wyjeżdżać, bo naturalnie to właśnie nasz kraj ma najlepsze położenie i pozostanie niewzruszony niczym sztandar i symbol wolności! W obliczu tak szczęśliwych okoliczności jak zwykle nie musimy nic — o megalomanii, mgławicach, kosmosie, przepowiedniach i teatrze artystka Dominika Olszowy opowiada Alkowi Hudzikowi>>>

AUTO PROJEKT
Maciej Stępiński, artysta i fanatyk motoryzacji, który od wielu lat interesuje się tematem drogi, postanowił przyjechać na wernisaż swojej wystawy w poznańskiej Galerii Miejskiej Arsenał, jadąc z Warszawy najkrótszą drogą na wprost, przygotowanym specjalnie do tego projektu samochodem terenowym. O co mu chodziło w projekcie Rendez-vous à Poznań, stara się dowiedzieć Bogna Świątkowska>>>

ARTYSTA, ZAWÓD POPULARNY
Liczba studentów uczelni artystycznych w Polsce rośnie, ale absolwenci tych szkół często nie wiedzą, co ze sobą począć po studiach – z Martą Czyż, kuratorką Galerii Kordegarda w Warszawie, organizującej cykl Absolwent poświęcony sytuacji artysty na rynku pracy, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

ZŁO DOBREGO DIZAJNU
To, co robi dizajn, to przykładanie zwykłego bandaża do ropiejącej rany i mówienie, że pacjent będzie zdrowy, bo nie widać psującego się ciała — zdaniem holenderskiego dizajnera Basa van Beeka dizajn nie ma dziś żadnego związku z tym, co dzieje się w realnym świecie. Przy okazji II edycji Targów Wiedzy Graficznej, które odbyły się w Warszawie pod koniec października, rozmawia z nim Agata Szydłowska>>>

ROZCIĄGANIE UMYSŁU
W dzisiejszym klimacie amnezji i zautomatyzowania nawet dyskusja o zrozumieniu wartości wiary jest postrzegana jako konserwatywna i reakcyjna. Naszym zdaniem nie ma nic bardziej radykalnego niż to, co się często odrzuca, nazywając staroświeckim. Potrzeba nam więcej sumienności, a mniej punka — z kolektywem Slavs and Tatars rozmawia Paulina Jeziorek>>>

MINISTERSTWO MIAST
Zwołany przez aktywistów z różnych miast, II Kongres Ruchów Miejskich odbył się w Łodzi w październiku. Przedstawiciele kilkudziesięciu miast, pracując w 10 grupach roboczych analizujących takie tematy jak: polityka przestrzenna, rewitalizacja, zrównoważony transport, środowisko/ekologia, metropolie/aglomeracje, małe miasta – duże problemy, demokracja miejska, polityka społeczna, polityka mieszkaniowa, kultura, mieli sformułować uwagi do Założeń Krajowej Polityki Miejskiej oraz uwagi do konkretnych ustaw dotyczących rozwoju miast. Zapytaliśmy uczestników Kongresu o to, co udało się wypracować>>>

SPORNE HISTORIE

POŻYTECZNE WYBUCHY
Dziś zmieniają się zadania projektanta. Stąd coraz większa potrzeba, żeby dizajnerzy wiedzieli coraz więcej o świecie, o zachowaniach społecznych, znaczeniu obiektów, o tym, jak działają na nasze zmysły, jak działają nowe media i technologie komunikacji. Sam dizajner mało może — z socjolożką Agatą Nowotny, uczącą młodych projektantów myślenia społecznego, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

MINISTER ALTERNATYWNEGO TRANSPORTU
W tym momencie moja krytyka ponosi porażkę. Sama bitwa jest jednak totalnie romantyczna — o alternatywnym systemie transportu, rytuale jako aracjonalnej formie tworzenia więzi, o tężyźnie fizycznej i romantycznych machinach napędzanych siłą ludzkich mięśni, z angielskim artystą Francisem Thorburnem rozmawia Paulina Jeziorek>>>

PRZESTRZEŃ PUBLICZNA NIE ISTNIEJE (PRYWATNA RÓWNIEŻ NIE)
Miasto — jak je do tej pory rozumieliśmy — to jedno wielkie kłamstwo, stwierdza Krzysztof Nawratek, architekt i urbanista, w swojej najnowszej książce Dziury w całym. Wstęp do miejskich rewolucji, wydanej właśnie nakładem Krytyki Politycznej. Jednym z kłamstw, z którymi powinniśmy się pożegnać, jest przestrzeń publiczna, do której odwołuje się wiele działań artystycznych i architektonicznych w przestrzeni miejskiej. Poniżej prezentujemy rozdział poświęcony tej właśnie kwestii>>>

RZECZYWISTOŚĆ ROZSZERZONA, ULICE BEZ REKLAM
Z Romanem Lubczyńskim, dyrektorem zarządzającym Wunderman Polska, specjalistą w dziedzinie marketingu bezpośredniego i wykorzystywania kanałów online w reklamie, rozmawia Katarzyna Juchniewicz (Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)>>>

CHAOS MIASTA I ŚWIADOMOŚĆ
Z profesorem Andrzejem Falkowskim, kierownikiem Katedry Psychologii Marketingu Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, rozmawia Katarzyna Juchniewicz (Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)>>>

NADCHODZĄ NOWE CZASY
Jako antropolog wierzę, że w Polsce mamy do czynienia z lokalnym językiem „miejskości”, że nasze „życie po miejsku” różni się od tego w innych częściach świata. Często najważniejsze rzeczy o nas samych dostrzegamy dopiero po porównaniu z czymś, co na pozór wydaje się bardzo odległe — przed II Kongresem Ruchów Miejskich, który w tym roku odbywa się w Łodzi, z Kacprem Pobłockim rozmawia Tomek Fudala z Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, które w tym roku realizuje już 4. edycję festiwalu projektowania Warszawa w Budowie>>>

CZASOPISMA (JAK BARDZO?) KULTURALNE
Czy wprowadzenie zapisu ograniczającego dotowanie czasopism społeczno-politycznych, naukowych i religijnych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego okaże się ruchem wzmacniającym czasopisma artystyczne poświęcone twórczości? Czy osłabi tytuły, w których kultura rozumiana jest szerzej – jako życie społeczne? Nowe zapisy zostały odebrane jako kontrowersyjne przez te czasopisma, co jest oczywiste, które dotąd otrzymywały znaczące wsparcie finansowe, a w przyszłym roku mogłyby go nie uzyskać. Co te nowe zasady oznaczają dla roju niewielkich czasopism kulturalnych, jak wpłyną na jakość debaty publicznej prowadzonej w niszowych, ale opiniotwórczych czasopismach? O komentarz poprosiliśmy przedstawicieli kilku redakcji, otrzymaliśmy także stanowisko MKiDN, które planuje wsparcie czasopism w 2013 r. kwotą 3,5 mln PLN.>>>

ARCHITEKTURA SZCZĘŚCIA
Kiedy Romowie mieli określić, czym jest dom, nie posiadali żadnych wzorców kulturowych. Przyjęli więc bardzo ciekawą metodę podpatrywania innych i zawłaszczania wzorów, odrzucając wszelkie kulturowe czy społeczne ograniczenia, zrealizowali własne marzenia — o willowej architekturze romskiej, procesie asymilacji i walce o własną odrębność opowiada architekt i badacz Piotr Marciniak w rozmowie z Angeliką Topolewską>>>

CZAS NA NIEWCZESNOŚĆ
Artystyczne rozpoznanie i intuicje są wyrażane przez konstruowanie fikcyjnych, często nieprawdopodobnych historii, które stają się prawdopodobne w narracji artystycznej. Ale właśnie ta fikcja jest być może jedynym sposobem powiedzenia prawdy, jest funkcją prawdy o świecie — z kuratorami wystawy Niewczesne historie prezentowanej w Muzeum Sztuki w Łodzi, Joanną Sokołowską i Jarosławem Lubiakiem, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

WARSZAWSKIE GALERIE 2012
Wspierająca Warsaw Gallery Weekend, czyli trzy dni wystaw i wernisaży w 17 warszawskich galeriach komercyjnych, firma Wealth Solutions, oferująca usługi inwestycyjne m.in. w dzieła sztuki, przygotowała raport „Warszawskie galerie 2012”. Na podstawie ankiety, na jaką odpowiedziało 14 spośród 17 galerii biorących udział w WGW, obliczono, że w mijającym sezonie zorganizowały one ponad 190 różnych projektów, sprzedały 400 prac o łącznej wartości 5,4 mln PLN brutto (o 25 procent więcej niż w sezonie poprzednim). Poniżej drukujemy wyniki ankiety i komentarze, o jakie poprosiliśmy do raportu.>>>

POGIĘTE MIASTO
Przypominamy tekst Piotra Rypsona, który znalazł się w, wydanym przez Bęc Zmianę przed pięcioma laty, albumie Maurycego Gomulickiego W-wa. Ujawnione w nim treści i sposób widzenia miasta były i są szalenie istotne dla sposobu działania naszej Fundacji, obchodzącej właśnie swoje 10-lecie>>>

KOMIZM NIEZWYKLE PONUREJ URODY
Premiera najnowszego numeru „TO! Periodyka najgorszego”, którego tematem głównym jest ZŁOTO, planowana od miesięcy w dalekim Krasnojarsku, nie odbyła się, gdyż treści okazały się zbyt polityczne. Cenzura, zastraszenie, skandal! – z podróży relacjonuje redaktorka naczelna czasopisma Maryna Tomaszewska>>>

SŁONA CENA WODY
TAKRAM to miejsce, gdzie opracowano zestaw sztucznych organów, które mają stworzyć w organizmie człowieka system recyklingu wody. Projekty 5 urządzeń, które miałyby pomóc w odzyskiwaniu wody z moczu, kału, potu czy wydychanego powietrza, zostały zaprezentowane w tym roku podczas dOKUMENTA (13) w Kassel. O ekonomii wody, wizji przyszłych społeczeństw oraz poszukiwaniach równowagi pomiędzy naturą a technologią z Kazem Yonedą, architektem i projektantem z Tokio odpowiedzialnym za projekt Shenu: Hydrolemic System, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

RZECZYWISTOŚĆ W CZASIE ODWRÓCONYM
Czy gdy nikt nie widzi, to możemy spać? O sztuce psychotyzowania siebie i widzów, o pożytkach czerpanych z mieszania porządków rzeczywistości i fikcji, o pamięci, która wydarza się dziś, a także o tym, czemu świebodziński Chrystus à la Kazimierz Wielki strzeże bram do tego, co Wyparte, z Rafałem Wilkiem rozmawia Magda Roszkowska>>>

KOLEKCJA W RYZACH METAFORY
Nie dostał się na ASP, ale znalazł podniszczony obraz Edwarda Dwurnika. Dziś ma w swoich zbiorach kilkaset prac, kolekcję zauważyło kilka prestiżowych wydawnictw o sztuce. O roli kolekcjonera, powinnościach wobec artysty i modzie na kolekcjonowanie sztuki najnowszej Michał Borowik opowiada Alkowi Hudzikowi>>>

TUMBLREALIZM
Jeszcze nie doczekaliśmy się wystawy net.artu z prawdziwego zdarzenia, a już mówi się o Postinternet art. Szybkość, z jaką wymieniamy się informacjami, zamazuje wszelkie granice i cezury, powoduje, że termin „stare” określa wszystko, co nie zostało wrzucone do internetu w danym momencie. O zmianach w sztuce, które przyniósł internet, natłoku informacji, chaosie i wszechobecnej ironii Gregor Różański mówi Alkowi Hudzikowi>>>

POD MIASTEM PŁYNIE MIASTO
Interesuje mnie teraz rutyna życia. To, że jesteśmy wychowani w obszarze jakiejś gramatyki, przestrzeni pojęć. Chcę siebie zmusić do zerwania rytuałów, do zdobywania innych doświadczeń – mówi Bownik w rozmowie z Moniką Weychert- -Waluszko o pracach poświęconych e-sportowcom, o wiodącej roli nastolatków i stosowaniu XIX-wiecznych metod w XXI wieku>>>

WUWA 2, CZYLI WROCŁAWSKI EKSPERYMENT ARCHITEKTONICZNY
Do 2015 roku ma we Wrocławiu powstać modelowe osiedle Nowe Żerniki, nieoficjalnie nazywane WUWA 2, co jest odwołaniem do wystawy Wohnungs und Werkraumausstellung (Mieszkania i miejsca pracy) zorganizowanej we Wrocławiu w 1929 roku. Ze Zbigniewem Maćkowem, wybitnym architektem i inicjatorem projektu WUWA 2, rozmawia Paweł Krzaczkowski>>>

MOTOREM JEST CIEKAWOŚĆ
Dlaczego ze współpracy artysty we fluorescencyjnym dresie z konserwatywnym ekspertem od rzeźby oraz z jego ekscelencją biskupem (partycypacja nieświadoma) więcej wynika dla sztuki i jej odbiorców niż z oglądania kolejnej zbiorowej wystawy w galerii – o energii konfliktu, potencjale ciszy i eksperymentowaniu mówi Agnieszka Tarasiuk, główny kurator Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni w Warszawie, w rozmowie z Magdą Roszkowską>>>

CHWAŁA POLSKICH MIAST - ANKIETA
Tematem głównym tegorocznej edycji realizowanego przez Bęc Zmianę cyklu Synchronizacja jest promocja miast przez architekturę, tworzenie tożsamości miejsc. Jaką rolę odgrywa architektura przy promocji wydarzeń kulturalnych czy sportowych, takich jak niedawne Euro 2012? Czy oprócz marketingu w oficjalnych strategiach jest miejsce dla mieszkańców? Do kogo miasta się zwracają, tworząc swoją koncepcję promocji? Postanowiliśmy sprawdzić, jak to wygląda w wybranych miastach Polski. Postawione przez nas pytanie brzmiało: Jaka jest rola architektury w działaniach promocyjnych i budowaniu wizerunku miasta?>>>

ZNACZENIE OPUSZCZONEGO
O potencjale opuszczonych fragmentów miast, połączeniu działania społecznego i przedsiębiorstwa działającego dzięki globalnej współpracy, z Andreą Galvani, włoską architektką i współzałożycielką platformy, która kataloguje opuszczone budynki na całym świecie, rozmawia Paulina Jeziorek.>>>

ARCHITEKCI MEDIATORZY
Staramy się znaleźć rozwiązania trudnych kwestii, ale skupiamy się na jaśniejszych stronach rzeczywistości niż na wypunktowaniu słabości. Wchodzimy w rolę mediatora – z grupą projektową BudCud, której projekt kampusu akademickiego na Osiedlu Przyjaźń właśnie został zatwierdzony przez Radę Dzielnicy Bemowo, rozmawia Ela Petruk>>>

ŹLE URODZONE – DOBRZE NAPISANE
Kiedy staję w jakiejś przestrzeni, ona do mnie mówi. I to mi wystarcza, żeby szukać dalej. To, czego ona mi nie powie, powiedzą mi inni – mówi Filip Springer, autor książki Źle urodzone. Reportaże o architekturze PRL-u w rozmowie z Bogną Świątkowską.>>>

SŁOWACKA WALKA O PRZESTRZEŃ
Używałem w swojej twórczości zapachu słoniny, ponieważ bardzo trudno jest się przed nim obronić – z Tomasem Dzadonem, słowackim artystą przebywającym właśnie na rezydencji w Studiu Warszawa, o zmaganiach z rzeźbą w przestrzeni publicznej na Słowacji rozmawia Arek Gruszczyński.>>>

POLSKA TRANSFORMACJA W FOTOGRAFII
W CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie od lutego do kwietnia tego roku prezentowana była wystawa przygotowana przez Adama Mazura POSTDOKUMENT
Świat nie przedstawiony. Dokumenty polskiej transformacji po 1989 roku, na której zobaczyć można było fotografię okresu transformacji ustrojowej, widzianą przez krajowych i zagranicznych autorów jako pełen napięć, wciąż nieukończony proces. Na wystawę złożyły się prace pokazujące kraj ogarnięty kryzysem ekonomicznym, społecznym, kulturowym, poszukujący swojej tożsamości pomiędzy realnym socjalizmem i turbokapitalizmem.>>>

PRZECIW PAMIĘCI JEDNOSTRONNEJ
O odzyskiwaniu wizualnej pamięci historycznej, fotografii dokumentującej czasy społecznych przemian i katastrof naturalnych, które podobnie jak potężne siły polityczne usuwają całe połacie kultury – z chilijską kuratorką fotografii Montserrat Rojas Corradi, która bada fotograficzne ślady polskiej transformacji po 1989 r., rozmawia Paulina Jeziorek>>>

ZMIENIĆ KIERUNEK TRĄBY POWIETRZNEJ
Pomiędzy sztuką i nauką zawsze istniał silny związek. Sztuka jest wspaniałym narzędziem, które można wykorzystać do tego, by wciągnąć ludzi w najbardziej złożone dyskusje – z Matsem Bigertem, który wraz z Larsem Berströmem tworzy szwedzki duet artystyczny i filmowy Bigert&Bergstrom, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

ŚWIAT (NIE)RZECZYWISTYCH ROZKOSZY
O wirtualnej prostytucji, łamaniu zasad rządzących światem Second Life i fizyczności awatarów, artysta Piotr Kopik, autor filmu Awatary jako prostytutki, mówi Bognie Świątkowskiej.>>>

JA, BAZA DANYCH
Dostaliśmy do ręki technologie, które są oparte na statystyce: zamieniają świat w cyfry, które można matematycznie opracowywać, szukać prawidłowości, korelacji. Jednocześnie duża część reprezentacji naszego życia, która staje się naszą tożsamością, tak naprawdę nie jest naszą własnością, a doświadczenia, z których klecimy codzienne życie, są po prostu towarami – z socjologiem i antropologiem Mateuszem Halawą rozmawiają Ela Petruk i Bogna Świątkowska>>>

KARTOGRAFIA. EKSPERYMENT
Auroville jest owiane legendą miejsca, gdzie trwa praca nad nowymi formami organizacji społecznej, gdzie w stworzonym od zera mieście eksperymentuje się dla dobra całej ludzkości. O kartografi i, naturze turystyki oraz konsekwencjach ekonomicznych popytu na podróżowanie, z Jankiem Simonem, który swoją najnowszą pracę poświęcił Auroville, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

ZATRZYMAĆ SŁOŃCE

Filozofia praw człowieka do pewnego stopnia zamyka dyskurs moralny, powoduje, że jest coraz mniej miejsca dla wyładowań energii zbiorowej, prawdziwych namiętności i szczerych antagonizmów społecznych. Nastąpiło coś w rodzaju przesilenia formuły, która nie dość, że paraliżuje władzę, to na dodatek blokuje żywioły społeczeństwa – z Mikołajem Rakusą–Suszczewskim, współzałożycielem Zespołu Analiz Ruchów Społecznych rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

ORAGNIZUJMY SIĘ!
Rok 2011 był przełomowy. Prysnęło poczucie, że alternatywa dla obecnie dominującego systemu jest niewyobrażalna. Teraz najważniejsze jest organizowanie się obywateli – z profesorem Neilem Smithem, jednym z najważniejszych autorytetów z zakresu teorii urbanizacji i gentryfikacji, rozmawiają Joanna Kusiak i Kacper Pobłocki. Wywiad przeprowadzony został dla nowego dwumiesięcznika „Miasta”, którego pierwszy numer ukaże się już latem.>>>

BUDŻET PARTYCYPACYJNY. ANKIETA
Można powiedzieć, że partycypacja stała się ostatnio modna – jednak od teoretycznego zachwytu do wprowadzania w życie m.in. budżetów obywatelskich, skutecznych konsultacji społecznych oraz innych mechanizmów mających na celu uspołecznienie demokracji, droga jest długa i trudna. Projekt ustawy o wzmocnieniu udziału mieszkańców w działaniach samorządu terytorialnego, o współdziałaniu gmin, powiatów i województw, zaproponowany przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, został zablokowany przez poprawki prezydentów miast zasiadających w Zarządzie Związku Miast Polskich. Zapytaliśmy więc przedstawicieli różnych miast, jak się u nich przedstawia sytuacja z budżetami partycypacyjnymi>>>

WOJNA
Im bardziej autentycznie i arogancko się zachowujesz, tym więcej możesz. Jeśli jesteś sobą, to wiesz kim jesteś i o co ci chodzi. Jeżeli zaczynasz udawać kogoś innego zakładając maski i przybierając pozy, to wygląda to tak, jakbyś miał coś do ukrycia – z Olegiem Worotnikowem, założycielem i działaczem rosyjskiego kolektywu artystycznego Wojna, współkuratorem tegorocznego 7. Biennale Sztuki Współczesnej w Berlinie, rozmawia Żwirek.>>>

SZTUKA POWOLNA
Zwiedzający muzea spędzają przed każdym dziełem sztuki średnio osiem sekund. Takie tempo nie inspiruje, nie uczy patrzeć ani myśleć. Kontrą do biernego i męczącego zwiedzania jest ruch Slow Art — Wolnej, a raczej Powolnej Sztuki. O przyczynach niechęci do sztuki, nie tylko współczesnej, i stwarzaniu nowych możliwości jej odbioru, z Zuzą Stańską, organizatorką polskiej edycji Dnia Wolnej Sztuki, w przededniu dorocznej Nocy Muzeów, rozmawia Joanna Turek>>>

TEATR JAKO MEDIUM (O JAKIMŚ POTENCJALE)
Kategoria nowoczesności w teatrze związała się z używaniem nowych technologii i mediów, a nie myślenia. Teatr sam siebie nie pyta, na ile gest myślowy jest nowoczesny, odważny czy ingerujący w rzeczywistość. W polskim teatrze nie lubi się myślenia, fetyszyzuje się natomiast emocję, intuicję, natchnienie – uważa w rozmowie z Arkiem Gruszczyńskim Dorota Sajewska, autorka wydanej właśnie książki Pod okupacją mediów.>>>

DŹWIĘK JEST JAK DUCH
W ramach sound artu usiłuje się wykazać, że słuch jest jakoś wyróżniony, piękny, zawsze pozytywny. Ja myślę, że jest zupełnie na odwrót — z Davidem Toopem, muzykiem i krytykiem muzycznym, autorem książki Złowieszczy rezonans, o źródłach dźwięków rozmawia Jacek Plewicki („Glissando”)>>>

BLISKIE POŁĄCZENIA
W byłym Bloku Wschodnim państwo uczyło widzieć, myśleć, czuć. Uczyło także, jak należy słuchać, do czego zaangażowało nieprawdopodobną wręcz ilość środków i pieniędzy. Dźwiękowy eksperyment uczyniło wehikułem propagandy. Ten eksperyment stał się jednak — paradoksalnie — początkiem końca samego systemu. O subwersywnym potencjale dźwięku, z kuratorami wystawy Dźwięki elektrycznego ciała. Eksperymenty w sztuce i muzyce w Europie Wschodniej 1957–1984, Davidem Crowleyem i Danielem Muzyczukiem, rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

PAUZA W RĘCE MAS
Nie w tym rzecz, żeby każdy był podłączony do wszystkiego. Jeśli równocześnie sprawdzasz pocztę, wysyłasz SMS, blogujesz, zaglądasz na Twittera i Facebooka, powstaje kompletnie afunkcjonalny melanż. Trzeba łączyć rewolucyjne możliwości, jakie daje technologia, ze świadomie wybieraną prostotą — z Geertem Lovinkiem, badaczem i krytykiem internetu, rozmawia Krzysztof Gutfrański>>>

ZBAWIENNA REINDUSTRIALIZACJA
Głęboko wierzę, że powrót przemysłu do miast jest niezbędny i musi się zdarzyć. Reindustrializacja to jest budowanie wielowarstwowej struktury, gdzie przemysł jest potrzebny z bardzo wielu powodów, między innymi by zapewnić stabilizację i zatrudnienie mieszkańcom – z Krzysztofem Nawratkiem rozmawia Bogna Świątkowska>>>

ZBAWIENNA REINDUSTRiALIZACJA
Głęboko wierzę, że powrót przemysłu do miast jest niezbędny i musi się zdarzyć. Reindustrializacja to jest budowanie wielowarstwowej struktury, gdzie przemysł jest potrzebny z bardzo wielu powodów, między innymi by zapewnić stabilizację i zatrudnienie mieszkańcom – z Krzysztofem Nawratkiem rozmawia Bogna Świątkowska>>>

DŁUG, CZYLI WIDMO BOGACTWA
Dyskusje, które toczą się od 2008 roku w związku z trwającym kryzysem finansowym, przyzwyczaiły nas do uznawania długu za niepożądaną i negatywną konsekwencję błędnych decyzji państwowych władz i nieprzemyślanych działań pojedynczych jednostek. Bez wątpienia taki dług też istnieje, jednak we współczesnym kapitalizmie dług jest czymś więcej; a właściwie dług jest wszystkim, bo sam pieniądz to obecnie tylko i wyłącznie dług. Dług nie tylko nie jest ale stanowi nawet strukturalny zwornik rzeczywistości gospodarczej. Dług to tylko a raczej — jego widmo. Tekst: Jan Sowa>>>

DLACZEGO ARTYŚCI SĄ BIEDNI? PRÓBA DIAGNOZY
Trudno powiedzieć, ilu artystów w Polsce żyje w biedzie. Brak jest u nas jakichkolwiek statystyk, nie przeprowadza się szczegółowych badań sytuacji materialnej twórców, a już w szczególności artystów wizualnych. Na zasadzie analogii oraz na podstawie bezpośrednich obserwacji można jednak przyjąć, że Polska nie jest wyjątkiem na tle innych krajów europejskich i że także u nas przeciętny artysta jest biedny. Tekst: Kuba Szreder>>>

ROZBIĆ W PYŁ WSZYSTKIE POZY
Świat sztuki jest tak skonstruowany, że świetnie obywa się bez publiczności, koncentrując się na środowisku artystów, kuratorów, krytyków i ludzi, którzy to wszystko finansują. A sztuka jest w stanie dużo zdziałać, orać umysły, powodować, że ludzie doznają olśnień – z Marcinem Śliwą, byłym urzędnikiem miejskim, a dziś progresywnym animatorem kultury, szefem działu edukacji Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

ANKIETA. CO DALEJ Z PROGRAMEM ROZWOJU KULTURY W WARSZAWIE
Nad dokumentem Miasto kultury i obywateli. Program rozwoju kultury w Warszawie do roku 2020, który został przyjęty w marcu przez Radę Miasta, przez wiele miesięcy pracowali teoretycy i praktycy kultury oraz urzędnicy. Dokument wyznacza kierunek rozwoju kultury w stolicy, przewiduje powołanie organów doradczych, zrewidowanie obecnych przepisów oraz głęboką reformę instytucji odpowiedzialnych za kulturę. W jaki sposób będzie wdrażany? Czy istnieje zagrożenie, że nie zostanie wprowadzony w życie? „Notes.na.6.tygodni” poprosił osoby związane ze stołeczną kulturą i polityką o komentarz w tej sprawie>>>

SZTUKA, KTÓREJ CHCE NARÓD
Sztuka, którą prezentujemy na wystawie pojawia się najczęściej w doniesieniach medialnych, na manifestacjach, przy kościołach, na boiskach piłki nożnej, w telewizji, kinie. W zasadzie wszędzie. Najrzadziej w galeriach sztuki współczesnej. Musimy ją dopiero odkryć – z Łukaszem Rondudą i Sebastianem Cichockim, kuratorami wystawy Nowa Sztuka Narodowa przygotowanej przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

ROZWIJANIE ŻYJĄCYCH SYSTEMÓW
O sztuce interaktywnej i jej użytkownikach potęgujących złożoność generowanych komputerowo instalacji, roli artysty-naukowca i nowych formach interakcji i komunikacji między człowiekiem a maszyną z duetem Christa Sommerer i Laurent Mignonneau, przed otwarciem ich wystawy w maju w CSW Łaźnia w Gdańsku, rozmawia Kamila Wielebska>>>

WIDZĘ INNE PERSPEKTYWY
Działając lokalnie, można w rok stworzyć: galerię prezentującą sztukę najnowszą, czytelnię, miejsce spotkań, długofalowy projekt miejsko-parkowy, program rezydencyjny dla artystów, a do tego zainteresować kulturą radnych i urzędników. Jak to się robi? Z Martą Genderą, prezeską zielonogórskiej Fundacji Salony, rozmawia Romuald Demidenko>>>

KRYTYKA JAKO MURARSKIE BUŁKI
Myślę o swoich pracach jak o uważnie konstruowanych narzędziach psychologicznych, które nie mają zdefiniowanego przeznaczenia, i jestem ciekaw, jak te narzędzia mogą zostać użyte przez widza — o istotnej roli krytyki z artystą Mateuszem Sadowskim rozmawia Alek Hudzik>>>

MUZYKA ZNALEZIONA W MIEŚCIE
Niezbyt często zastanawiamy się, jak moglibyśmy używać uszu, chociaż myślimy, co zrobić rękami — z Nickiem Yulmanem, artystą i muzykiem, którego wydany właśnie album Warsaw Machines & Songs powstał przy użyciu instrumentów znalezionych w Warszawie, rozmawia Anna Ptak>>>

DŹWIĘK, ARCHITEKTURA I WSPÓLNOTA
Roboczy tytuł naszego projektu Każdy ma prawo do dźwięku to trawestacja formuły, zgodnie z którą każdy ma prawo do ciszy. Chcieliśmy to odwrócić i zastanowić się, co by się stało, gdybyśmy się znaleźli w wielkiej, architektoniczno-dźwiękowej przestrzeni wspólnej — z artystką Katarzyną Krakowiak i kuratorem muzycznym Michałem Liberą, których propozycja zwyciężyła w konkursie na prezentację w Pawilonie Polskim podczas tegorocznego Biennale Architektury w Wenecji, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

POTENCJAŁY MIKRO MUZEÓW
O poetyckich przestrzeniach znajdujących się pomiędzy historyczną narracją a materią i nieustannym poszukiwaniu współczesnego znaczenia rzeźby z kolektywem Lewis&Taggart, artystami wykorzystującymi w pracy przedmioty znalezione w konkretnej przestrzeni, rezydentami Laboratorium AIR Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

BEZPLANOWE ZAGOSPODAROWANIE MIEJSKIEJ PRZESTRZENI SYMBOLICZNEJ
W tej chwili obok diagnozy sytuacji istotne jest proponowanie innych sposobów patrzenia na Warszawę. Każda rekonfiguracja, każda dywersyfikacja perspektywy jest na wagę złota. Warszawa jest „miejscem po miejscu” i tak pozostanie, ale może nie musi to koniecznie wyglądać jak w tej chwili, gdy już nie ma trawnika, a niedługo nie będzie krawężnika, który nie nosiłby imienia bohaterskiego dowódcy czy oddziału AK. Z Elżbietą Janicką, autorką książki Festung Warschau, wydanej przez Krytykę Polityczną, rozmowa Arek Gruszczyński>>>

POROZUMIENIE W RUCHU
O mieście jako ogromnej rzeźbie, która kreuje sposób poruszania się jego mieszkańców, o pracy fantazji jako o zdolności do przerysowywania rzeczywistości, o centrum, które okazuje się nie być centrum, i o ciele, które nie jest ciałem, a także o naszych kłopotach z kręgosłupem z Simone Ruess rozmawia Magda Roszkowska>>>

PRZYSZŁOŚĆ TEGO, CO WSPÓLNE
Neil Cummings, brytyjski artysta i teoretyk sztuki, w związku z 50. rocznicą działalności bristolskiej galerii Arnolfini, zaproszony został do stworzenia wystawy i publikacji upamiętniającej to wydarzenie. Cummings nie tylko podsumował, ale spróbował przewidzieć, co stanie się podczas kolejnych 50 lat istnienia galerii oraz… świata. Fragmenty, które prezentujemy, dotyczą możliwych scenariuszy rozwoju sztuki i tego, co wspólne>>>

ŻYCZLIWIE NIE PRZESZKADZAĆ
Marcowy konflikt wokół warszawskiego skłotu Elba wyprowadził na ulice Warszawy manifestację liczącą setki osób, spowodował pierwsze w historii stolicy spotkanie przy stole negocjacyjnym urzędników ze środowiskami alternatywnymi i pojawienie się w mediach argumentów za odrzuceniem przymusu konsumpcyjnego modelu życia. Prawo do miasta może być interpretowane na różne sposoby, a praktyka jest bardziej skomplikowana niż teoretyzowanie. Autonomiczne strefy alternatywnej ekonomii życia są rzeczywistością dużych miast. Jak powinno się je wspierać? Poprosiliśmy o wypowiedzi osoby związane z badaniem i tworzeniem ruchów miejskich>>>

NIE DŁUBAĆ PO CICHU
We dwóch postanowili założyć na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych samozwańczą pracownię, która ma zapewnić im dyplom końcowy. Pracownia Struktur Mentalnych to działanie totalne, w zamiarze angażujące szerokie pole odbiorców, szerokiego pola kultury w myślenie, nie tylko o sztuce, ale o sprawach pozornie zwykłych i przyziemnych. Z pomysłodawcami Pracowni Struktur Mentalnych, Łukaszem Izertem i Kubą Marią Mazurkiewiczem, rozmawia Alek Hudzik>>>

PRZEKROJE WARSTW MATERIALNEJ RZECZYWISTOŚCI
Intrygujące są dla niej materiały najbardziej banalne: linoleum, sztuczna okleina, panele podłogowe, wykładzina. Te, jak mówi o nich, półprodukty, prawie przedmioty, które dopiero we wnętrzu, między ścianami i meblami, nabierają konkretnej formy, pozwalają budować nowe formy i burzyć porządek, do którego jesteśmy przyzwyczajeni. Z Alicją Bielawską rozmawia Bogna Świątkowska>>>

CZWARTY STAN SKUPIENIA
Gdy artyści wkraczają do naukowych laboratoriów, a granica pomiędzy nauką a naukową fantastyką jest trudna do określenia, dialog na temat wpływu nowej nauki na szerszy krąg społeczny rozszerza się – z Victorią Vesną, artystką multimedialną, współzałożycielką kalifornijskiego centrum artystyczno-naukowego UCLA Art/Sci Center oraz kuratorką wystawy Czwarty stan skupienia wody. Od mikro do makro, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

TRUDNOŚĆ POMIARU JAKOŚCI DÓBR KULTURALNYCH
W takiej sferze jak twórczość teatralna, którą trudno jest wyrazić w liczbach, poddać normom i standardom, postępowanie zgodnie „z matematycznym wzorem”, jedynym słusznym dla wszystkich teatrów, jest moim zdaniem utopią – z dr Hanną Trzeciak, główną księgową Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, autorką książki Ekonomika teatru, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

MIEJSKIE SPRAWY W PARLAMENCIE
Jesteśmy świadkami fenomenu miasta. Obserwujemy duży, pozytywny ruch aktywistów miejskich i inicjatyw obywatelskich. Natomiast brakuje krajowej polityki miejskiej, która powinna dostarczać bodźców do innowacyjnych rozwiązań – z posłem Michałem Szczerbą, przewodniczącym nowo powstałego Zespołu Parlamentarnego ds. Polityki Miejskiej, rozmawiają Bogna Świątkowska i Arek Gruszczyński>>>

DLA NAS
Muzeum to kolekcja. Oczywiście można, a nawet trzeba budować relacje z publicznością za pomocą różnych środków i formatów, ale jeżeli wyłącza się z tego kolekcję, jeżeli robi się to jakby obok kolekcji, to moim zdaniem jest to nieporozumienie – z Jarosławem Suchanem, dyrektorem Muzeum Sztuki w Łodzi, gdzie można oglądać wystawę prezentującą najnowsze zakupy do kolekcji tej instytucji, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

ZAMKNIJ SIĘ I PO PROSTU TO ZRÓB
Często mawiam, że jeśli za dużo planujesz, nie możesz liczyć na szczęśliwy przypadek – o skutecznym działaniu w epoce multimediów z Joi Ito, przewodniczącym zarządu Creative Commons i dyrektorem Media Lab, działającego od 25 lat laboratorium designu, multimediów i technologii w MIT School of Architecture and Planning, rozmawiają Agata Jałosińska i Alek Tarkowski>>>

WASZE KAWIARNIE, NASZE ULICE
W czasie kiedy w klubokawiarniach organizacje pozarządowe zajmujące się kulturą, dyskutują o tym, jaki realny skutek może mieć kultura i sztuka, organizacje prawicowe tworzą projekty ustaw, ekspertyzy dla sejmu i propozycje nowych regulacji prawnych. I wygrywają plebiscyty popularności. O Fundacji Republikańskiej, która zdobyła najwięcej głosów w organizowanym przez portal ngo.pl plebiscycie na najbardziej Stołeczne-Społeczne miejsce w Warszawie, z reprezentującym ją Piotrem Trudnowskim rozmawia Bogna Świątkowska>>>

CO BERLIN MA, A CZEGO POTRZEBUJE?
W Berlinie przyciągającym artystów z całego świata, postrzeganym jako miasto idealne dla środowisk kreatywnych, toczy się dyskusja inicjowana przez lokalnych twórców, krytycznie analizujących rzeczywistą sytuację mieszkających tam środowisk twórczych. Haben und Brauchen (Mieć i potrzebować) skupia berlińskich artystów, teoretyków i producentów kultury. Przedmiotem ich krytyki jest m.in. prowadzona obecnie przez miasto Berlin polityka wielkich inwestycji i wydarzeń kulturalnych – opublikowany przez HuB manifest drukujemy poniżej>>>

SPRZECZNOŚCI JEST WIELE
Prezentujemy wiele projektów, które są wobec siebie antagonistyczne, ideologicznie sprzeczne, reprezentują ideowe opozycje i pokazują, że sztukę rozdziera ten sam spór, jaki rozdziera całe społeczeństwo. Że sztuka jest polem gry interesów, które jest częścią szerokiego pola walk ideowych i gdzie po prostu dzieje się też polityka – tuż przed oficjalnym otwarciem 7. Biennale Sztuki Współczesnej w Berlinie z Joanną Warszą, współkuratorującą to wydarzenie wraz z artystą Arturem Żmijewskim, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

TEATR JAKO TRYBUNA
Wychodzę z założenia, że teatr, jeżeli ma być komunikatywny, powinien wchodzić w rzeczywistość, poruszać świeże tematy, problematyzować pewne zdarzenia, poddawać je refleksji. Własne doświadczenie, newsy prasowe, kultura, pisma socjologiczne i społeczne, wszystkie te źródła, o ile zawarte w nich treści da się przełożyć na język teatru – z Michałem Kmiecikiem, reżyserem spektaklu Kto zabił Alonę Iwanowną, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

OCZYSZCZAJĄCY HAFT
Sztuka jest po to, żebyśmy zdawali sobie sprawę, z tego, że życie to więcej niż sranie, spanie i jedzenie – co ludzie mówią artystce Monice Drożyńskiej dowiaduje się Paulina Jeziorek>>>

SURREALIZM STOSOWANY
Rechowiczowie stosowali rodzaj „projektowania zrównoważonego”, czyli używali rozmaitych odpadów, co było zarówno tanie, jak i niezwykle efektowne, a następnie łączyli je z malarstwem, wymyślając w ten sposób zupełnie nową technikę – z Klarą Czerniewską, autorką książki Gaber i Pani Fantazja, o Gabrielu i Hannie Rechowiczach rozmawia Jakub Banasiak>>>

ZMIESZANA, BRUDNOPISOWA
Czy młoda fotografia działa na marginesie kultury na swoje życzenie, czy też upodobanie do tematów pobocznych, dokumentacji prywatności i hermetycznego języka sprawia, że staje się nieczytelna poza wąską grupą entuzjastów? Z Piotrem Bekasem, fotografem i studentem socjologii, rozmawia Alek Hudzik>>>

WYRAFINOWANE RÓWNANIA
Obserwowanie przestrzeni publicznej i mechanizmów jej negowania, alternatywnego użycia przestrzeni, bez względu na to w jakim mieście i na którym kontynencie akurat mieszka, są dla niego istotną pożywką twórczą. Z Danielem Malone, mieszkającym w Warszawie artystą nowozelandzkim, rozmawia Romuald Demidenko>>>

ZAPOMNIANA TRADYCJA NOWOCZESNOŚCI
Wystawa miała opowiedzieć o historii dzielnicy i być drobnym kamyczkiem do zbudowania tożsamości Tarnowa. Okazała się jednym z największych przedsięwzięć wystawienniczych, z jakimi mieliśmy ostatnio do czynienia. Z Dawidem Radziszewskim, kuratorem projektu Tarnów – 1000 lat nowoczesności, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

UMIARKOWANA ZMIANA JEST BARDZIEJ RADYKALNA NIŻ RADYKALNA MYŚL BEZ ŻADNEJ ZMIANY
Ze strategicznego punktu widzenia park Zuccottiego nie miał aż tak ogromnego znaczenia. Przyszłość ruchu to działania w poszczególnych dzielnicach i docieranie do społeczności, a nie czekanie, aż społeczności dotrą do nas. Ruch powinien odpowiadać na bardziej lokalne potrzeby. Abstrakcja nie motywuje ludzi do działania. Aby odnieść sukces, musimy uważnie wsłuchać się w to, co ludzie uważają za problematyczne – z Danielem Londonem, członkiem Komitetu Planowania Urbanistycznego przy Occupy Wall Street, o organizacji namiotowego miasteczka protestujących w nowojorskim parku Zuccottiego rozmawia Joanna Kusiak>>>

ARTYŚCI A PROJEKTOWANIE SPOŁECZEŃSTWA
Kuratorki wystawy Oczy szukają głowy do zamieszkania prezentowanej w Muzeum Sztuki w Łodzi zadały trzy pytania kilkorgu artystom w niej uczestniczącym: Jak postrzegasz relacje sztuki z awangardowymi postulatami włączenia artystów w organizację i projektowanie społeczeństwa? Gdzie widzisz możliwość podjęcia dialogu lub negocjacji w sztuce z nauką? Jak postrzegasz funkcje swoich prac mających charakter utopijnych modeli i prototypów? Odpowiedzieli: Tatiana Czekalska, Leszek Golec, Łukasz Skąpski i Monika Zawadzki>>>

PUSTKA JAKO MOTOR DZIAŁANIA
O potencjale tego, co niewidoczne, związkach wiedzy ze sztuką oraz eksperymentalnym sposobie odkrywania nieujawnionych historii architektury z Susanne Burner rozmawia Paulina Jeziorek>>>

WYPIELĘGNOWANY SYF
Nasza sztuka jest wypadkową specyficznej kultury miejskiej z Poznania oraz miejskiego chamstwa. Pokazujemy, że można w inteligentny i kulturalny sposób posłużyć się wulgarnym językiem – z Konradem Smoleńskim, tegorocznym laureatem prestiżowej nagrody Fundacji Deutsche Bank Spojrzenia, rozmawia Arek Gruszczyński>>>

SIŁA RESZTKI
O potencjale zawartym w pozornie bezproduktywnych stanach rozczarowania i nudy, o zaletach bycia autoironicznym, a także o trupach, modernizmie i psychoanalizie miasta z Kamą Sokolnicką rozmawia Magda Roszkowska>>>

WEWNĘTRZNY MOTOR POSTĘPOWANIA
Jest jednym z najbardziej uznanych na świecie artystów polskich. Mieszka na emigracji od 1989 r. To co osiągnął zawdzięcza niełatwym wyborom, ciężkiej pracy i sile swojej twórczości. Z Adamem Adachem rozmawia Bogna Świątkowska>>>

CAŁY CZAS NA DZIKO
Improwizacja musi się nie udawać. Jesteśmy w sytuacji ciągłego kryzysu, z którego próbujemy się uratować. Z drugiej strony ludzie wiedzą, że improwizujemy, dlatego dają nam bardzo duży kredyt zaufania – z Magdą Staroszczyk i Michałem Sufinem z Teatru Improwizowanego Klancyk! o genezie improwizacji i korzyściach z niej płynących rozmawia Arek Gruszczyński>>>

NA PRZEKÓR WSZYSTKIEMU
Projektowanie graficzne to nie jest język, który się da zgramatyzować, rozpisać na funkcje, przeanalizować i przetłumaczyć. Jest to zestaw chwytów, wypowiedzi, idiomów, grepsów, które się składają na rozległe pole wizualne – z Piotrem Rypsonem, autorem książki Nie gęsi. Polskie projektowanie graficzne 1919–1949 o fascynujących i trudnych narodzinach polskiego języka komunikacji wizualnej rozmawia Bogna Świątkowska>>>

STAWIANIE MIKROSKOPIJNYCH LITER NIE JEST CZYNNOŚCIĄ NIEWINNĄ
Walser miał doskonałą świadomość zagrożeń, których źródłem był mieszczański porządek świata. Z jednej strony chciał, by ten świat został rozbity, z drugiej natomiast nie potrafił wykonać rewolucyjnego gestu. Postanowił zatem ujawnić demoniczność mieszczańskiej rzeczywistości. Uczynił ze swego życia i ze swych tekstów laboratorium, w którym prowadził eksperymenty z formami życia – o mikrogramach Roberta Walsera z Grzegorzem Jankowiczem, dyrektorem Festiwalu Conradowskiego, na który już po raz trzeci do Krakowa zjeżdżają setki pisarzy z całego świata, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

EKONOMIA, SZTUKA I PROCA
Odczuwam wielką przyjemność z robienia rzeczy w glinie, ale nie uważam tego za działalność pożyteczną. A założenie partii politycznej uważam za działalność sensowną, potrzebną, choć nie sprawiałoby mi to przyjemności. Mam dylemat moralny związany z produkowaniem sztuki. Artyści wpływają na rzeczywistość, ale w skali mikro. A tu chodzi o skalę makro – z Tomkiem Saciłowskim, ekonomistą, artystą, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

MUZYKA, KTÓRA NIESIE BUNT
Ludziom zabrano muzykę, która niesie przesłanie związane z buntem. To przesłanie zostało w pewnym momencie zawłaszczone przez popkulturę – mówi SZCZEPAN KOPYT, poeta i muzyk, z którym rozmawia Arek Gruszczyński>>>

ŚWIAT JEST ZŁY I NALEŻY COŚ Z TYM ZROBIĆ
Tomasz Piątek, pisarz, felietonista, autor wydanego ostatnio Podręcznika do klasy pierwszej, mówi o tym, w jaki sposób literatura może zmienić świat, dlaczego dzieci nie powinny korzystać z internetu oraz o jakim państwie marzy. Słucha (aktywnie) Arek Gruszczyński>>>

DŹWIĘK WALĄCEJ SIĘ SZTUKI
Gdy artysta podejmuje jednak przy okazji dzieła temat przestrzeni publicznej, robi się ciekawie. Oto parę innych realizacji dźwiękowych, które odnosiły się już nie tyle do konkretnego Wielkiego Sławnego dzieła, a właśnie do przestrzeni publicznej, którą dla wygody nazwaliśmy ‚światem’.>>>

CENTRALNIE DO LUDZI
O modernizacji modernizmu i architekturze dworców kolejowych na przykładzie odnawianego właśnie Dworca Centralnego w Warszawie z Tomkiem Fudalą rozmawia Arek Gruszczyński>>>

KONSTRUKTYWNY DEMONTAŻ
O ekonomii obfitości, efektywnym podziale posiadanych zasobów, rezygnacji z przesadnego indywidualizmu na rzecz współpracy oraz postaci współczesnego dizajnera krytycznego – mówią Bianca Elzenbaumer i Fabio Frantz, czyli kolektyw Brave New Alps, w rozmowie z Pauliną Jeziorek>>>

FACHOWCY Z SUPERMOCAMI
EXYZT to 20-osobowy francuski kolektyw. Każde ich przedsięwzięcie ma charakter ulotny i przyjmuje formę instalacji tymczasowej. W Warszawie na zaproszenie vlepvnetu zatrzymali się na Placu Na Rozdrożu, gdzie w miejscu fontanny wybudowali UFO (skrót od Unexpected Fountain Ocupation – nieoczekiwana okupacja fontanny), obiekt przypominający spodek latający, w którym na lato przygotowano bogaty program kulturalny. Z liderem EXYZT, Nicolasem Henningerem i kuratorką projektu UFO, Ewą Rudnicką, rozmawia Piotr Kowalczyk>>>

DO MIASTA KUCHENNYMI DRZWIAMI
Jesteśmy za bardzo przywiązani do zdobywania wiedzy nie popartego bezpośrednim doświadczeniem. Mówią nam, że jest tak i tak, i to przyjmujemy. W wielu przypadkach tworzy to rzeczywistość bardzo podatną na manipulacje. Dla mnie doświadczyć miasta oznacza stworzyć jego własną mapę. Z Pau Fausem, artystą i architektem z Barcelony, rozmawia Kaja Pawełek>>>

NIEZŁA FRIKOWNIA
Wcześniej jak opowiadałam swoim znajomym o tych instalacjach, to często mówili „no niezła frikownia”. A tym, którzy zwyczajnie przychodzą i spacerują po lesie w Powsinie, po prostu się to podobało – z Izą Rutkowską, twórczynią Fundacji Form i Kształtów, autorką projektu Grzybobranie, o projektowaniu dla przestrzeni leśnej rozmawia Bogna Świątkowska>>>

SIŁA DŹWIĘKU
Poprzez muzykę Miya Masaoka wchodzi w interakcję z owadami i roślinami. Jon Rose przekształca druty kolczaste w instrumenty muzyczne. John Luther Adams na muzykę przekłada geofizyczny fenomen Alaski, a Bob Ostertag bada zagadnienia socjopolityczne, dokonując transkrypcji zamieszek na utwór wykonywany przez Kronos Quartet. Opowiada o nich dokument The Reach of Resonance, którego europejska premiera miała miejsce we wrześniu podczas festiwalu artystycznego ARTLOOP w Sopocie. Reżyser filmu, Steve Elkins, o sile muzyki mówi Przemysławowi Guldzie>>>

PORUSZYCIEL
Ubranie pełni funkcję zbliżoną do roli architektury, domu. Szczególnie w przypadku osoby bezdomnej odgrywa rolę schronienia przed światem zewnętrznym, warunkami atmosferycznymi. Jest ochroną, a jednocześnie przestrzenią osobistą. Staje się miejscem, w które się po prostu wchodzi – z artystą Franciszkiem Orłowskim rozmawia Romuald Demidenko>>>

ILE PAŃSTWA W KULTURZE?
Mówienie o skuteczności w przypadku finansowania sztuki z pieniędzy publicznych to niebezpieczny punkt wyjścia. Skuteczność sugeruje lub raczej włącza w tok myślenia modele zarządzania, które są w istocie zapożyczone z ekonomii – mówi Pius Knüsel, dyrektor Pro Helvetii – Szwajcarskiej Fundacji dla Kultury w rozmowie z Bogną Świątkowską>>>

NIEREKLAMY W PRZEBŁYSKACH NAGIEJ RZECZYWISTOŚCI
Domagamy się wolności wypowiedzi dla obrazu i chcielibyśmy, aby każdy kto czyta ten wywiad przyłączył się do nas . Obrazy nie są produktami, ale myślami w świetle i ruchu. Pomóżcie walczyć z represją wobec obrazu poprzez nadużycia praw autorskich oraz praw własnych. Dziękujemy! – z duetem Graw&Boeckler rozmawia Paulina Jeziorek.>>>

NIESAMOWITY PRESTIŻ ARTYSTY
Siedzę sobie z ministrem Zdrojewskim i profesorem Baumanem na Europejskim Kongresie Kultury, telewizja transmituje naszą rozmowę, cała Polska ma to widzieć i słyszeć, a tak naprawdę nie zrobiłem w tym roku żadnej pracy, bo po prostu nie mam na to pieniędzy – Zbigniew Libera o zmieniającej się kondycji twórcy mówi Bognie Świątkowskiej>>>

NASZA KULTURA GRAFICZNA
Pokazujemy, że język designu to nie jest pusta estetyczna forma, to zawsze język przynależności, tożsamości, aspiracji, kompleksów, wielu różnych znaczeń i emocji – o pierwszej zakrojonej na tak dużą skalę prezentacji polskiej grafiki użytkowej ostatnich trzydziestu lat, czyli o wystawie Design dla wolności, wolność w designie. Polskiej projektowanie graficzne 1981–2011 przygotowanej przez Stowarzyszenie Grafiki Użytkowej, z jej kuratorem Rene Wawrzkiewiczem rozmawiają Alek Hudzik i Bogna Świątkowska>>>

SZCZEPIENIE NA KREATYWNOŚĆ
Co to tak naprawdę znaczy, że kultura zaczyna być działalnością paraprzemysłową? Dlaczego praca ludzi, która do tej pory była uważana za wolną i swobodną ekspresję, eksperymentowanie z naszym podejściem do świata i własnego życia, zmienia się w działalność stricte produkcyjną? O październikowej międzynarodowej konferencji Ekonomia polityczna społecznej kreatywności. Praca i wartość we współczesnym kapitalizmie mówią Jakub Szreder i Michał Kozłowski, kuratorzy Wolnego Uniwersytetu Warszawy w rozmowie z Arkiem Gruszczyńskim>>>

MY-RZĄD
MY-RZĄD: Protestujący Europejczycy domagają się partycypacji w procesach demokratycznych, współdecydowania o kształcie państwa oraz radykalnych zmian w systemie ekonomicznym. Model demokracji przedstawicielskiej zapada się na naszych oczach. Czy jedyną drogą jest społeczeństwo obywatelskie, które samodzielnie decyduje o przyszłości swojego regionu i państwa? O polskich pomysłach na zwiększenie partycypacji i problemach, jakie z tego mogą wynikać – z A lkiem Tarkowskim, współautorem projektu Otwartego rządu, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

PROJEKTY WYBRANE
Dobrze opracowane wystawy, na których zestawia się obok siebie różne postawy i doświadczenia, są ciągle silniejsze niż popularne obecnie duże wydarzenia festiwalowo-targowe, które przybliżają temat szerokiej publiczności, ale tak naprawdę brakuje w nich wyraźnych komunikatów, pogłębionej refleksji – mówi kurator wystawy Projekty wybrane Romuald Demidenko w rozmowie z Magdaleną Ziębą>>>

FABRYKANT
Interesuje mnie taki prosty eksperyment psychologiczny, czy kiedy schowam się w galerii , będę elementem ekspozycji, będę leżał nieruchomo w kostiumie i ktoś wejdzie do takiej sali, to czy będzie czuł emanację psychiczną, fakt, że ktoś jest w tym wnętrzu i jak wpłynie to na jego postrzeganie całości. Pociągające jest móc podejrzeć reakcję widzów na swoje prace – z Janem Mioduszewskim, twórcą, właścicielem i jedynym pracownikiem Fabryki Mebli rozmawiają Magda Roszkowska i Arek Gruszczyński.>>>

LUDZIE "NIKT" KOMENTUJĄ ŚWIAT
Jej prace są dowodem wrażliwości na zjawiska społeczne, mimo że nie powstają jako sztuka zaangażowana, komentująca, krytyczna. Tworzy, wykorzystując najprostsze materiały: słomę, sznurek, obiekty znalezione. Jest wymieniana za granicą wśród najciekawszych artystów jej pokolenia, w P olsce nieczęsto miała okazję wystawiać. Z artystką Agnieszką Kalinowską, tuż przed otwarciem jej wystawy Wygasłe neony, rozmawiają Arek Gruszczyński i Bogna Świątkowska>>>

TEORETYCZNE ZAWROTY GŁOWY
Postanowiliśmy udostępnić nasze łamy istotnym naszym zdaniem pismom kulturalnym, które nie otrzymały w tym roku finansowego wsparcia w konkursie dotacyjnym organizowanym przez Mi nisterstwo Kultury iD ziedzictwa Narodowego. W tym numerze gościmy „FA -art”, kwartalnik literacki wydawany od 1988 roku, założony przez grupkę studentów Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. „FA -art” prezentuje prozę, poezję, szkice literaturoznawcze i krytykę literacką, a także liczne przekłady.>>>

ALTERNATYWA JAKO PLAN B
Myśmy żadnej rzeczy w historii Wyspy nie zrobili na zasadzie urealnionego rachunku ekonomicznego, ponieważ tak się nie da. I każda z osób, która zna się na ekonomii czy marketingu, mówi, że to się nie uda. A ktokolwiek widział, jak Wyspa działa, to mówił, że to jest niemożliwe. A jak widzimy – jest możliwe – z Anetą Szyłak, współzałożycielką i dyrektorką Instytutu Sztuki Wyspa i wiceprezeską Fundacji Wyspa Progress, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

RUCH W GALERIACH. RAPORT Z WARSZAWY
Gdzie jest sztuka? – tym pytaniem kilkanaście warszawskich galerii rozpoczyna projekt promujący sztukę współczesną wśród mieszkańców miasta. 17 galerii, dwa dni (23-24.09) wspólnych wernisaży i wydarzeń artystycznych adresowanych do masowej publiczności, turystów i osób zainteresowanych sztuką współczesną.>>>

JAK ZHACKOWAŁEM PROGRAM ŚNIADANIOWY
Autorzy programu śniadaniowego Telewizji Publicznej zaprosili Jasia Kapelę do odcinka poświęconego hipsterom. Felietonista „Krytyki Politycznej” opowiadał o seksie w toaletach, końcu kapitalizmu i nadchodzącej rewolucji. O wolności w telewizji i metodach na wybicie się poza brak alternatyw – z Jasiem Kapelą rozmawia Arek Gruszczyński.>>>

MYŚL I PRACA
Georges Sorel, nieco zapomniany, a w Polsce nawet nigdy dobrze nie poznany francuski myśliciel społeczny, czytany na nowo jest ze wszystkich miar inspirujący. Sorel proponuje program zmiany, która dzisiaj jest atrakcyjna – program pluralistycznych, różnorodnych, autonomicznych, twórczych przestrzeni społecznych. Z Piotrem Laskowskim, autorem książki Maszyny wojenne. Georges Sorel i strategie radykalnej filozofii politycznej, rozmawiają Bogna Świątkowska i Arek Gruszczyński.>>>

YES WE CAMP
Z placu Puerta del Sol, z centrum Madrytu, w niedzielę 12 czerwca zniknęły namioty uczestników RUCHU OBURZONYCH, zwanego także Ruchem 15 maja (od daty rozpoczęcia akcji). Organizatorzy zapowiedzieli, że przenoszą się z tą inicjatywą w inne miejsca. Efektem wyprawy Kolektywu 12 Plemion do Madrytu, jest namiot YES WE CAMP, który stanął 17 czerwca na Mokotowskiej 65 w Warszawie przed siedzibą Bęc Zmiany.>>>

MIASTO JAKO KONSTRUKCJA AKUSTYCZNO - KINETYCZNA
Hałas jest dla mnie częścią kon struującą miasto, to element, którego nie można wymazać. W tej sytuacji trzeba się odnaleźć, poszukać sposob u, który umożliwi wykorzystanie hałasu. Z Kasią Krakowiak, artystką posługującą się dźwiękiem, eksperymentującą z różnymi aspektami komunikacji, rozmawia Ewelina Bartosik>>>

PROJEKTOWANIE NIEPOPRAWNE POLITYCZNIE
Wchodzenie w niewygodny eksperyment jest jego zdaniem niezbędnym elementem funkcjonowania pracowni sztuki jako formy kształcenia. Efekty jego pracy ze studentami na temat projektowania niepoprawnego politycznie, można było w czerwcu oglądać na wystawie prezentowanej na wydziale wzornictwa warszawskiej ASP – z artystą Dominikiem Lejmanem rozmawia Arek Gruszczyński.>>>

TOTALNE EMOCJE
Co dokładnie łączy zmagania sportowe i kulturę? Spektakl, siła identyfikacji (graficznej)… Co jeszcze? Do wiemy się z efektów działania Centrum Kultury Fizycznej, istniejącej od niedawna instytucji, której celem jest prezentacja sportu w przestrzeni kultury. Z Katarzyną Roj, o kulturalnej fascynacji sportowymi emocjami, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

SPOKÓJ JEST CZYSTO FIZYCZNY
OH!LOGO (O!L) to tercet aktywistów z Niemiec, rozproszony między Berlinem, Londynem i Kolonią. Ich działania polegają na wprowadzaniu do obiegu wytworzonych przez siebie „asynchronicznych” wobec rzeczywistości obiektów podszywających się pod produkty. Nie rzucają słów na wiatr i nie są zbyt wylewni – każde stwierdzenie formułują precyzyjnie i konkretnie. Komunikaty OH!LOGO, w przeddzień ich przyjazdu do Warszawy, odebrał Michael Okraj>>>

JAK MASZ DRUKARKĘ, TO MOŻESZ WSZYSTKO
Na stole leży sterta próbnych druków, wszystkie złe. Kłopoty z drukarką. Nowe „polE ” będzie musiało poczekać. Standard, kiedy drukuje się zina własnymi siłami. O selfpushingu, jego możliwościach i ograniczeniach z Piotrem Grabowskim, autorem zina artystycznego „polE ”, rozmawia Alek Hudzik>>>

KRÓJ PISMA TO MASZYNA DO CZYTANIA
Projektowanie to jest myślenie: po co jest przestrzeń – nieważne, czy jest to kartka papieru, książka czy trawnik. Kto z niej będzie korzystał? Czy się będzie śmiał, czy płakał, czy będzie grał w piłkę, czy się opalał? To jest myślenie o kimś, nie o sobie. Z Łukaszem Dziedzicem, typografem i projektantem liter, rozmawia Magda Roszkowska>>>

PRZERWANY MONOPOL WZROKU
Od czasów sztuki jaskiniowej do dziś wzrok był w posiadaniu monopolu na obrazy – szczególnie te, które wykorzystywały perspektywę. Koniec z tym! Monopol został przerwany. Kiedyś zastanawiano się, co by było, gdyby niewidomi zaczęli praktykować rysunek. Teraz poznaliśmy odpowiedź. Z profesorem Johnem M. Kennedym, psychologiem percepcji, członkiem Kanadyjskiego Towarzystwa Królewskiego rozmawiają Agnieszka Pindera i Daniel Muzyczuk>>>

OCZY PATRZĄ, A RĘCE ROBIĄ
O związkach tradycji z nowoczesnością i kreatywnych sposobach społecznego niepodporządkowania z Vahidą Ramujkic i Av ivem Kruglanskim, dokumentalistami i reżyserami społecznych interwencji, rozmawia Paulina Jeziorek>>>

NATRĘCTWO POPRAWNOŚCI
Mówi, że nie interesują go powierzchowne rozwiązania graficzne. Ważne są prosty styl i estetyka. Przejawia krytycyzm. Podaje w wątpliwość koncepcję posiadania stylu. Z Błażejem Pindorem, autorem projektów wielu czasopism, katalogów i książek, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

TO NIE MIEJSCE NA PIOSENKI, KTÓRE DOBRZE ZNAMY
Nowe nazwiska i zaskakujące rozwiązania, autorzy ukryci za stworzonymi przez siebie fikcyjnymi postaciami, wystawy materializujące się w ostatnim momencie i pozbawione rutyny podejście do przedstawiania obrazu. O tym, co będzie się działo w tym roku podczas Miesiąca Fotografii w Krakowie, z Karolem Hordziejem, dyrektorem artystycznym festiwalu, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

NIE MOŻNA NAM UFAĆ
Igor Krenz, choć nigdy nie zawiesił indywidualnej działalności artystycznej, wraz z Oskarem Dawickim, Wojciechem Niedzielko i Łukaszem Skąpskim przez ostatnie 10 lat funkcjonował także jako część nieistniejącej już Supergrupy Azorro. O korzyściach pracy we czwórkę i cienkiej granicy między krytyką a instytucjonalizacją z Igorem Krenzem rozmawia Magdalena Kobus>>>

ROZMÓWKI ŚRODOWISKOWE
Rozmówki polskie ze sztuką w tle to niezwykle błyskotliwy obraz młodej generacji środowiska artystycznego i świata sztuki w ogóle. Nie tylko polskiej zresztą. Na podstawie obserwacji powstał dowcipny i zaskakujący dokument. Z Maryną Tomaszewską, artystką i autorką Polish Phrase Book with Art in the Background, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

PASOŻYT EGOISTA
Jestem artystą, który nie może utrzymać się ze sztuki – wyznaje wprost. Po napisaniu Manifestu Pasożytnictwa czynnie wprowadza idee parazytologiczne w życie. Zagnieżdża się w galeriach, praktykując radykalny eksperyment przeprowadzany na ciele swoim i instytucji kultury, także tych niezależnych. O swojej pasożytniczej dywersji wymierzonej w świat galerii z pasożytem Arkiem rozmawia Monika Weychert-Waluszko>>>

POSZKODOWANI SĄ NAJSŁABSI GRACZE
Brutalnie szczerze o finansowaniu kultury w przeddzień kongresu Ob ywateli Kultury z Kubą Szrederem, założycielem Wolnego Uniwersytetu Warszawy, rozmawiał Jaś Kapela („Krytyka Polityczna”). Tekst ten drukujemy w „notesie.na.6.tygodni” dzięki uprzejmości KP , tuż przed ukazaniem się publikacji Podatki. Przewodnik Krytyki Politycznej>>>

KU TRZECIEJ KULTURZE
O tym co może wynikać z połączenia nauk przyrodniczych i humanistyki i roli, jaką odgrywa w tym sztuka, z Dobrilą Denegri dyrektorką programową Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu, gdzie można oglądać przygotowaną przez nią wystawę Statek kosmiczny Ziemia, rozmawia Ewelina Bartosik.>>>

W POŁOWIE WYCIĘTE
Z Łukaszem Gorczycą, współautorem (wraz z Łukaszem Rondudą) powieści W połowie puste. Życie i twórczość Oskara Dawickiego rozmawia Bogna Świątkowska*>>>

CZYTAJCIE PRZYPISY!
Czego o Oskarze Dawickim możemy się dowiedzieć z książki, której połowa stron pozostała pusta? Czy Oskar Dawicki może stać się bohaterem popularnym? Czy na podstawie książki powstanie fabularny film? O tym artysta właściwie niewiele mówi Alkowi Hudzikowi, ale za to sporo się śmieje.>>>

PRZERWANE DZIEŁO MODERNIZMU
Z Dariuszem Błaszczykiem, autorem wydanej niedawno książki o Juliuszu Żórawskim, architekcie nazywanym polskim Le Corbusierem, rozmawia Arek Gruszczyński.>>>

W DOMU IDEALNYM
Z Jarosławem Trybusiem, znawcą i krytykiem architektury, rozmawia Arek Gruszczyński.>>>

JEST TRUDNO. TO ŚWIETNE!
W połowie lutego 2011 roku w Paryżu odbyło się spotkanie międzynarodówki Edufactory, która skupia aktywistów i teoretyków działających przeciw neoliberalnym reformom szkolnictwa wyższego oraz nauki. Wziął w nim również udział Wolny Uniwersytet Warszawy, przygotowując wspólnie z poznańską „Praktyką teoretyczną” (Krystian Szadkowski) oraz gdańskim komitetem OKUPE warsztaty poświęcone sytuacji w Europie Środkowo-Wschodniej.>>>

ARCHIWUM JAKO PROJEKT
Zadaniem konferencji Archiwum jako projekt. "Poetyka" i "polityka" (foto)archiwum jest spojrzenie na archiwum nieco z ukosa, pokazanie jego różnych form, ale też warunkujących te formy konwencji. Chcielibyśmy zaproponować archiwum jako projekt, a więc jako pewną potencjalność, wyzwanie rzucone przyszłości. Z Krzysztofem Pijarskim, koordynatorem i kuratorem programu konferencji organizowanej przez Fundację Archeologia Fotografii, rozmawia Kuba Śwircz.>>>

NIEKONSEKWENCJA I GWIAZDORSTWO. POLSCY ARTYŚCI W MIĘDZYNARODOWYM OBIEGU SZTUKI
W mojej książce polemicznie piszę o efekcie Wilhelma Sasnala, karierach Artura Żmijewskiego i Pawła Althamera, czy innych gwiazd polskiej sztuki. Stawiam znak zapytania: co ich sztuka wnosi do dzisiejszej kultury światowej? Z Markiem Bartelikiem, światowej sławy krytykiem sztuki, piszącym dla „Artforum”, rozmawia Arek Gruszczyński.>>>

DEBILIADA. WYTWÓR IDEOLOGII
Projekt zrealizowany na warszawskim osiedlu Dudziarska latem tego roku był dość prosty. Na ściany stojących tam bloków artysta naniósł ogromne czarne murale. Jednak media odnotowały, że sztuka nie łagodzi obyczajów, a mieszkańcy nie są od tego szczęśliwsi. Z Grzegorzem Drozdem, autorem projektu, o intencjach artysty i tym co się wydarzyło, rozmawia Alek Hudzik.>>>

KONIEC KONCEPCJI ROMANTYCZNEJ
Rezygnujemy ze „specjalnego” statusu sztuki na rzecz działania artystycznego w dziedzinie wiedzy naukowej czy politycznej – z Oleksiyem Radinskim, aktywistą działającym na polu polityki i sztuki w Kijowie, założycielem pierwszego zagranicznego klubu „Krytyki Politycznej”, rozmawia Agata Pyzik.>>>

ZA FOTOGRAFIĘ!
Bardziej od tego, co widać na zdjęciach zajmuje nas to, co one w sobie ukrywają i co one zasłaniają – technologie, ludzkie działania związane z przechowywaniem zdjęć, ich katalogowaniem, obrabianiem, niszczeniem i odtwarzaniem, rozmowy, które prowadzimy wokół fotografii – z Markiem Krajewskim i Rafałem Drozdowskim, autorami wydanej właśnie książki Za fotografię! W stronę radykalnego programu socjologii wizualnej, rozmawia Kaśka Maniak.>>>

PATAEKONOMIA W PRAKTYCE
Pataekonomia to nad-użycie różnego rodzaju form ekonomicznych, wykorzystanie ich niezgodnie z przeznaczeniem. O tym, jak najskuteczniej (nad)używać ekonomii na polu sztuki, z ekspertem w tej dziedzinie Jankiem Simonem rozmawia Joanna Turek.>>>

RECYCLING CAŁKOWITY
O projekcie Global Prosperity i wyprawie do indyjskiego złomowiska w Alang, gdzie rozmontowano statki wybudowane latem 1980 roku w Stoczni Gdańskiej, z dziennikarzem, reporterem i podróżnikiem Maxem Cegielskim rozmawia Paulina Jeziorek.>>>

KLĄTWOTWÓRCZY I STRUKTURYZUJĄCY
Pałac Kultury i Nauki działa jak pryzmat, przez który przechodzą miejskie fenomeny. Wpływa na przestrzeń Warszawy, i mieszkańców miasta. Wiedzie życie wewnętrzne i zewnętrzne. Z Michałem Murawskim, antropologiem kultury z Uniwersytetu w Cambridge, który pisząc doktorat o relacjach między architekturą a ideologią dogłębnie zbadał Pałac Kultury, podczas spaceru po Pałacu rozmawiają Bogna Świątkowska i Joanna Turek.>>>

SPECJALIZACJA ZWIĘKSZA EFEKTYWNOŚĆ
Moje malowanie jest dzikie, wręcz bezmyślne. A jednocześnie interesuje mnie historia wystaw, pierwsze muzea, pierwsze wystawy kuratorskie, czyli początek sztuki, jaką znamy – mówi w rozmowie z Alkiem Hudzikiem Tymek Borowski, jeden z najciekawszych artystów młodego pokolenia, współpracujący z założoną przez Kubę Banasiaka Galerią Kolonie.>>>

MOC INSTYTUCJI
Krytyka nie może realizować wielkich celów z rozmaitych powodów. Z kolei instytucja, nawet jeżeli nie może realizować wielkich celów, jest organizmem, który skrywa w sobie dynamikę, ruch, ciągłe przekształcanie się. Uważam, że praca w instytucji jest ciekawsza – z Kubą Banasiakiem, do niedawna krytykiem sztuki, a teraz właścicielem warszawskiej Galerii Kolonie, rozmawia Alek Hudzik.>>>

LUDZIE I ZWIERZĘTA
Fascynuje mnie czas, sploty sytuacji, wspomnienia. Niesamowite jest to, że jedną rzecz możemy zapamiętać na szereg różnych sposobów, nawet kiedy przeżywamy ją wspólnie – mówi Matylda Halkowicz, która wystawą Bóle fantomowe wygrała konkurs Salted Candy. Z artystką rozmawia Anna Czaban.>>>

WITRYNY JAK MARTWE NATURY
Jako artystka nie ograniczam się myślą, że nie powinnam poddawać się urokowi sklepowych witryn. Celowo daję się zauroczyć, patrzę na te witryny i mówię: tak, witryny, podobacie mi się – o skomplikowanym stosunku do dóbr konsumpcyjnych z ukraińską artystką Alewtiną Kakhidze rozmawia Anna Łazar.>>>

CIEKAWIE SIĘ DZIEJE W TYPOGRAFII NIEŁACIŃSKIEJ
Za literami stoją ludzie, ich historie, moment, w jakim się znajdują. Ten społeczny aspekt widzenia typografii jest w projektowaniu fontów dla mnie najbardziej intrygującym elementem – z Marianem Misiakiem, grafikiem i typografem, autorem łacińsko-arabskiego kroju pisma Timeline, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

EGZOTYCZNA HISTORIA ARCHITEKTURY PRL-U
W czasach PRL-u Polska była czołowym eksporterem wiedzy architektonicznej i doświadczenia zdobytego podczas powojennej odbudowy kraju do krajów tzw. Trzeciego Świata. Zaowocowało to niesamowitymi realizacjami w Ghanie, Nigerii, Iraku. O projekcie odkrywającym tę interesującą przeszłość z jego autorami, Łukaszem Stankiem i Piotrem Bujasem, rozmawia Krzysztof Gutfrański.>>>

MUZYKA NIE JEST NICZYM SZCZEGÓLNYM
Chodzi o to, żeby mówić o tematach „pomiędzy” sztukami, żeby muzyka była tylko jedną z perspektyw widzenia danego problemu. A z drugiej strony – żeby namówić specjalistów od architektury, filmu czy sztuk wizualnych, aby spróbowali spojrzeć na to, czym się zajmują, z perspektywy dźwięku – z Michałem Liberą, socjologiem i krytykiem muzycznym, rozmawia Piotr Kowalczyk.>>>

WYWROTOWA MIŁOŚĆ
Miłość jest antynormatywna, antyspołeczna, antyrodzinna. Miłość jest siłą twórczą, sensem twórczości, gestem wyzwalania się – przeciwko rodzinie, przeciwko kulturze, jest ruchem wyzwalającym ku spotkaniu z drugą osobą – z artystą i aktywistą Romanem Dziadkiewiczem, autorem projektu Romans. Kompozycja wielozmysłowa, rozmawia Ewa Majewska.>>>

IDEAŁY GNĄ SIĘ POD NAPOREM MASY
O napierającej fali konformizmu oraz przestrzeniach ucieczki przed mainstreamowym szaleństwem, z Heathem Buntingiem, artystą działającym na polach net.artu i sport-artu, rozmawia mailowo Paulina Jeziorek.>>>

GENERACJA INTERAKTYWNA
Ich celem jest zmiana podejścia do nowych mediów w Polce. Za nadużycie uważają określanie tym mianem fotografii, wideo. Jeden z najważniejszych punktów tworzonego przez nich manifestu dotyczy jak najszerszej interdyscyplinarnej współpracy osób o różnych umiejętnościach. Z grupą panGenerator rozmawia Joanna Turek.>>>

GLOBAL PROSPERITY. ALANG/GDAŃSK
Gdzie kończy się stocznia. O wyprawie do indyjskiego złomowiska w Alang, gdzie zdemontowano okręty wybudowane w latach 80. w Stoczni Gdańskiej, z dziennikarzem, reporterem i podróżnikiem MAXEM CEGIELSKIM rozmawia Paulina Jeziorek. Fotografie: MICHAŁ SZLAGA.>>>

UNIFORM, KTÓRY ISTNIEJE W CZASIE
Nieustannie oferuje się nam wizje tego, kim moglibyśmy być, ale nie jesteśmy. Ja natomiast staram się pytać w swoich projektach: kim naprawdę jesteś? Czego naprawdę, ale to naprawdę, potrzebujesz? – z Antje Kalus rozmawia Agata Pyzik.>>>

PRZEKRACZANIE GRANIC STRONY
Banu Cennetoğlu odnalazła punkt, w którym trudno oddzielić formę i treść, a granice książki nakładają się na granice państw. W przededniu jej udziału w Manifesta 8, o poszukiwaniu alternatywnych sposobów dystrybucji i egzystencji dzieła oraz o książkach artystycznych, z artystką rozmawia Daniel Muzyczuk.>>>

DŹWIĘK NIGDY NIE UMIERA
Z Susan Philipsz, nominowaną w tym roku do prestiżowej Nagrody Turnera, autorką niewidzialnej rzeźby zrealizowanej w warszawskim Parku na Bródnie, rozmawia Sebastian Cichocki.>>>

ŻEBY COŚ SIĘ ZADZIAŁO
Grupa artystów przyjeżdża do małego miasteczka, rozstawia przyczepy kempingowe. Robią kino plenerowe, warsztaty, dyskusje, ławki. Albo dobudowują stopień do wysokiego murku przy sklepie, dzięki któremu starsze panie, dźwigające siatki, nie muszą już wykonywać akrobacji, żeby skorzystać ze skrótu. O projekcie 736 km, z jego koordynatorkami, Emilią Orzechowską i Leną Dulą, rozmawia Jakub Knera.>>>

OD WEWNĄTRZ
Czterdzieści lat temu należał do Weather Underground, radykalnej studenckiej grupy protestującej przeciwko wojnie w Wietnamie i niesprawiedliwości społecznej. Dziś należy do grupy edukatorów, którzy domagają się znaczącej reformy szkolnictwa. Właśnie ukazała się jego kolejna książka – tym razem w formie komiksu, przedstawiająca jego poglądy na konieczną reformę nauczania i szkolnictwa. Z Billem Ayersem, rozmawiają Kamila Rogowska i Bogna Świątkowska>>>

WYJŚCIE AWARYJNE
Powierzono mu Polski Pawilon na 12. Biennale Architektury w Wenecji awaryjnie. Wraz z Agnieszką Kurant i Aleksandrą Wasilkowską przygotowuje instalację Emergency Exit, której tytuł jest swoistym komentarzem do skomplikowanych losów tegorocznego konkursu na projekt prezentowany w Wenecji. Kim jest Elias Redstone, kurator tegorocznego Pawilonu Polonia, u źródła dowiadują się Kaja Pawełek i Bogna Świątkowska>>>

PYTAJ WIATR, DLACZEGO WIEJE
Dla mnie polityka to styl i sposób bycia. Promuję swoją politykę przez filmowanie momentów szczęścia i piękna. Opowiadam się za nimi – z Jonasem Mekasem, jednym z najważniejszych twórców amerykańskiego kina awangardowego, rozmawia Paulina Gorlewska>>>

CO PAN CHCIAŁ PRZEZ TO POWIEDZIEĆ?
Często pyta się artystę, co Pan chciał przez to powiedzieć? A to pytanie bez odpowiedzi, bo każdy nawet poznawszy interpretację autora, odbierze dzieło po swojemu – z Michałem Gayerem o transmisji wrażeń na linii artysta-widz oraz reprodukcjach informacji, rozmawia Alek Hudzik.>>>

KADRY Z RZECZYWISTOŚCI
Tekstów o sztuce nie jestem już w stanie czytać, nużą mnie one potwornie, są zbiorami kalek, które nie generują żadnej wiedzy ani informacji. Moje zdjęcia traktuję jako rodzaj readymade. Jest tam więc wszystko, co mogłabym zrobić, ale nie zrobię, bo to już istnieje w rzeczywistości – z Agnieszką Brzeżańską rozmawia Agata Pyzik.>>>

ZBYT LUDZKO
Z Normanem Leto, jednym z najciekawszych polskich artystów młodego pokolenia, w przededniu premiery Sailora, jego pełnometrażowego filmu oraz książki, o widzeniu dźwięków, współczynniku efemeryczności dzieła, galeriach zatęchłych od szkolnych nawyków i wyższości biologii nad polityką, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

NAJMNIEJ NOWOCZESNE MUZEA
Małe muzea są ekscytującą wyprawą na terytoria peryferyjne i dziwne. Prezentowane w nich ekspozycje są jak wyjęte z progamu jakiegoś skrywanego przed nami eksperymentalnego biennale. To biennale odbywa się w każdym mieście, wszędzie tam, gdzie są małe, nienowoczesne muzea. Spieszmy się nimi cieszyć, zanim je zmodernizują! Przewodnik po warszawskich muzeach przygotowała Agnieszka Rodowicz.>>>

ODSZKOLNIANIE SPOŁECZEŃSTWA
Ivan Illich, filozof i radykalny humanista, był orędownikiem rewolucji wymierzonej przeciwko instytucjom. O niesłabnącej sile jego idei z Janem Sową rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

PROSTA SATYSFAKCJA
Kiedy zecydowałem się nieprodukować dzieła do galerii, zdałem sobie pytanie, co mogę robić. Okazało się to niezwykle trudne. Doszedłem do wniosku, że muszę po prostu zacząć pracować - o wartości pracy, niewidzialności artysty, próbach porządkowania świata i surrealizmie najzwyklejszych przedmiotów z Ronaldem Roosem rozmawia Agata Pyzik.>>>

POSTWANDALIZM
W niekulturalnych gestach agresji wobec przestrzeni miejskiej dostrzegamy przejawy emocjonalnej kontestacji nieadekwatnych dziś norm estetycznych. Można by powiedzieć, że postvandalizm, to wandalizm uliczny w służbie wandalizmu kulturowego – mówi kolektyw vlepvnet w rozmowie z Bogną Świątkowską.>>>

KONSEKWENCJE MODERNY
Nie ulega wątpliwości, że modernistyczna forma, i w architekturze, i we wzornictwie, i w projektowaniu graficznym, jest teraz bardzo na czasie. Chętnie wraca się do tej estetyki. Ale czy modernistyczny etos ma nam jeszcze coś do zaoferowania? Z Andrzejem Szczerskim, kuratorem wystawy Modernizacje, prezentowanej w Muzeum Sztuki w Łodzi, rozmawia Grzegorz Piątek.>>>

ŁĄCZMY WYOBRAŹNIĘ Z RZECZYWISTOŚCIĄ
KNOT knoci Warszawę, bałamuci i mutuje miasto. Jest mu blisko do Latającego Cyrku i Latającego Uniwersytetu, autobusu pełnego hippisów i socjalistycznego kina obwoźnego, polowej kuchni i walizkowej galerii – zachwala Kuba Szreder, jeden z pomysłodawców projektu KNOT, o którym mówią Markus Bader i Oliver Baurhenn>>>

CO NAJMNIEJ 1 %
Obywatelskie Forum Sztuki Współczesnej domaga się co najmniej 1% z budżetu państwa na kulturę i zamierza zebrać 100 000 podpisów popierających ten pomysł podczas tegorocznej Nocy Muzeów. Z Hanną Wróblewską, wicedyrektorką Zachęty Narodowej Galerii Sztuki, a zarazem przedstawicielką Stowarzyszenia Obywatelskie Forum Sztuki Współczesnej, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

MINIMAL FETISH
O fetyszystycznych detonatorach fantazji i pożądania, z Maurycym Gomulickim, artystą często nawiązującym do kategorii rozkoszy, przy okazji jego najnowszego projektu Minimal Fetish, nieco podejrzliwie rozmawia Paulina Jeziorek.>>>

BRAK EUFORII JAKO ŹRÓDŁO WALKI
W smutku czai się nowoczesność. Melancholik staje się aktywistą, ponieważ aktywna postawa jest konsekwencją rozczarowania. Dominic Fox, filozof, literaturoznawca, poeta i bloger, autor książki Cold World, o depresji w sztuce i aktywizmie politycznym rozmawia z Agatą Pyzik.>>>

ZŁOŻONOŚĆ PYTAŃ PODSTAWOWYCH
W latach 70. artyści w Polsce zastanawiali się jak definiować sztukę w nowych warunkach. To pytanie zadajemy sobie do dziś, wciąż na nowo. Interesują mnie te wysiłki zdefiniowania sztuki. Dziś za rzadko zadajemy sobie istotne pytania. W świecie sztuki „dzieje się”, ale o co w tym wszystkim chodzi? – z Łukaszem Rondudą, autorem znakomitej książki Sztuka polska lat 70. Awangarda, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

SIŁA MARGINESÓW
Zainteresowanie pozainstytucjonalną awangardą i geografią artystyczną kierowały moją uwagę ku marginesom, gdzie spotykały się różnego rodzaju artystyczne „nie-tożsamości” – z profesorem Andrzejem Turowskim o miejscu sztuki w dzisiejszej przestrzeni publicznej, postkolonializmie antropologii śmieci i współczesnym piractwie rozmawia Krzysztof Gutfrański.>>>

NARZĘDZIA ZMIANY
Weneckie Biennale Architektury w tym roku odbędzie się po raz 12. Wciąż nazywane jest największym światowym świętem architektury, chociaż ten kto szuka nowoczesnego myślenia o projektowaniu, bywa raczej na Biennale w Rotterdamie. Hasłem przewodnim tegorocznych wystaw w Wenecji jest Ludzie spotykają się w architekturze/People meet in architecture. Czy ten temat coś zmieni w rozumieniu architektury? Z Krzysztofem Nawratkiem, antyarchitektem i meta-urbanistą, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

MAŁY DOM, WŁASNY DOM
Od jakiegoś czasu mnie osobiście miasto jako duży organizm przestało interesować, zdecydowanie bardziej wolę się skupić na swoich małych projektach, które mogę ogarnąć w całości i które na miasto mogą wpływać sposób kameralny. Z Romkiem Rutkowskim, autorem projektu domu o powierzchni 120 metrów kwadratowych, rozmawia Paulina Sieniuć.>>>

WĄSKA PUSTELNIA MIEJSKA
Najlepszym gruntem do działania architekta są ograniczenia. To one, w przeciwieństwie na przykład do praktyki projektanta mebli, najbardziej rozbudzają wyobraźnię, kierują w stronę rozwiązań, które w innym przypadku nigdy by nam nie przyszły do głowy. Z architektem Jakubem Szczęsnym (tak, to znowu on!) o jego projekcie superwąskiego domu-pustelni rozmawia Paulina Sieniuć.>>>

FENIKS Z GRUZÓW
Grupa libańskich artystów przebywała w Warszawie na warsztatach ramach projektu Fenix Cities - spotykali się z artystami, kuratorami, historykami, poznawali historię miasta i sztukę w przestrzeni publicznej. Na temat sytuacji artystów w niespokojnym, zburzonymi bombardowaniami Bejrucie rozmawiali z Agatą Pyzik.>>>

CZYSTA PODRZECZYWISTOŚĆ RZECZY
Jest jednym z najbardziej intrygujących artystów. Kojarzony z surrealną poetyką snu, tworzy trójwymiarowe obiekty zaburzające poczucie bezpieczeństwa w rzeczywistości. Jego prace często wykonane z delikatnej porcelany noszą ślady destrukcji. Jego najnowsza wystawa zniszczyła się w transporcie, dlatego obejrzymy ją nie w grudniu, ale w lutym przyszłego roku. Z Olafem Brzeskim rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

PLAŻA W POURVILLE
Książka towarzysząca serii eksperymentów artystyczno- ekologiczno-egzystencjalnych Zniknij nad Wisłą, jest czymś w rodzaju leksykonuznikania. Podaje znane autorom przykłady, strategie skuteczne i wątpliwe. Tekst Marka Krajewskiego Plaża w Pourville pochodziłby z tego tomu, gdyby z niego nie zniknął.>>>

ROZSZCZELNIANIE SYSTEMU
Sztuka i twórczość są częścią procesów dziejowych i mogą wpływać na całość układu, w którym się znajdujemy. Współczesny świat jest plastycznym tworem, wobec którego nie jesteśmy wcale bezradni – można go skutecznie zaburzać. Jak? Z Edwinem Bendykiem, ekspertem od nowych technologii i mediów, otwartym także na sztukę, rozmawia Agata Pyzik.>>>

UTOPIE DEMOTYCZNE
O progresywnym dizajnie, demotycznych właściwościach przedmiotów i i szukaniu nowych dróg w nowej nauce, z Davidem Crowleyem, kuratorem, wykładowcą historii dizajnu w Royal College of Art i znawcą polskiej sztuki, rozmawia Agata Pyzik.>>>

MOC WODY
Woda, czysta woda, jest tematem trzech tegorocznych projektów architekta Jakuba Szczęsnego. Najnowszy to instalacja oczyszczająca wodę z Wisły za pomocą urządzeń fitnesowych. Z autorem tego zręcznego połączenia dbałości o formę fizyczną mieszkańców miasta z pracą na rzecz uzdatniania wody rozmawiała Bogna Świątkowska.>>>

MAMY DUSZE POWYKRĘCANE JAK NOGI
Wykorzystując specyfikę miejsca, swoiste poczucie humoru oraz osobliwą formę, uprawia malarstwo nieskrępowane szufladkowaniem. Maluje w ruinach, tworzy mapę polskiego społeczeństwa. Ze Sławkiem ZBK Czajkowskim, laureatem głównej nagrody 9. Konkursu Gepperta dla debiutujących polskich malarzy, rozmawiał Krzysztof Gutfrański.>>>

(...)
Dzięki współpracy artystek Anny Baumgart i Agnieszki Kurant z Muzeum Historii Żydów Polskich powstał w Warszawie niezwykły pomnik. Warto przyjrzeć mu się z dalszej perspektywy, co możemy uczynić dzięki zaproszonemu do dyskusji nad (…) wybitnemu niemieckiemu krytykowi Jörgowi Heiserowi. Przedstawiamy fragment jego wykładu Prawdziwe bękarty wojny. Maski pop-kultury i Holokaust, wygłoszonego w Warszawie tuż przed realizacją (…) na ul. Chłodnej w Warszawie.>>>

PISAĆ GOLONKĄ
Najnowszy font dostępny na ich stronie nazywa się Golonka FA i jest oparty na kroju „barowym“, pochodzącym z lat 80. Można go pobrać zupełnie za darmo. Fontarte, czyli Magda i Artur Frankowscy, zajmują się nie tylko designem, projektowaniem krojów pism i krytyką liternictwa. Organizują też spotkania ze światowej sławy twórcami współczesnej typografii. Rozmawiał z nimi Karol Betlej.>>>

ŚWIATŁOTRYSK
W parku Kępa Potocka na warszawskim Żoliborzu stanął właśnie jego neon, wielka szklanka różowej oranżady. Z Maurycym Gomulickim, piewcą urody życia, przygód miejskich, estetycznych rozkoszy, w przededniu jego wyjazdu do drugiego z rodzinnych miast – Meksyku - rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

SZUKAM DZIWNYCH METAFOR
Z Rafałem Dominikiem o zaletach nierealizowalnych projektów, kompetentnej urodzie disco polo jako narzędzia twórcy, a także o ukochaniu polskości, w przedzień obrony przez niego dyplomu z malarstwa, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

KRYTYCZNY KREATOR MUTANTÓW
Bas van Beek to jeden z najbardziej zagorzałych krytyków współczesnego designu, nazywanego przez niego „burżuazyjną farsą” i „cyrkiem”. O większości holenderskich projektantów wyraża się per głąby i idioci, zwracając uwagę na potrzebę prawdziwej i niezależnej krytyki. Tworząc analogię do Hollywood twierdzi, iż jedyne co holenderski design jest w stanie wyprodukować, to komedie romantyczne, a on stara się jedynie przypominać o istnieniu innych gatunków filmowych. Z Basem van Beekiem rozmawia Karol Betlej.>>>

ŁĄCZNIK KOLORYSTYCZNY
O znaczeniu kolorów w sztuce i architekturze, a także o barwnych interwencjach urbanistycznych z Kasią Przezwańską, autorką interwencji będącej częścią festiwalu Warszawa w Budowie rozmawia Kamila Rogowska.>>>

NIC NIE JEST ZBYT DOBRE DLA ZWYKŁYCH LUDZI
To coś w rodzaju brudnego sekretu, że luksusowe mieszkanka budowane teraz, są mniejsze, niż biedne mieszkania z lat 60. Z Owenem Hatherleyem, teoretykiem architektury, krytykiem muzycznym, blogerem, autorem książki Militant Modernism (2009, 0books) rozmawia Agata Pyzik.>>>

TYMCZASOWE FORMY OPORU
To co miało być tymczasowe zostaje na dłużej lub na zawsze. Chaos się pogłębia, a ruiny współczesnego miasta stają się pożywką dla nowych budynków – o Wystawie przygotowanej przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie pisze jej współtwórca, Sebastian Cichocki.>>>

CO ZNIKNĄĆ NIE MOŻE
Znikanie to taki termin potoczny z życia codziennego. My, fizycy nie mamy nic do powiedzenia na ten temat. Ale w pewien przekorny sposób znikanie leży u podstaw nauki – z profesorem Stanisławem Bajtlikiem, astrofizykiem, w czasie trwania projektu „Zniknij nad Wisłą”* rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

DIS NA SZTUKĘ
Trzeba wiedzieć, która jest godzina. Paradoks „siły” w sztuce polega na braku pewności, ciągłym wątpieniu w siebie. Odwrotnie niż w sporcie – z Wojciechem Bąkowskim o sztuce, muzyce i penerstwie, rozmawia Michał Lasota.>>>

WINDA KTÓRA DONIKĄD NIE ZABIERA
Nie ma nic gorszego niż czekanie. To jak powolna śmierć. Z tego wynika moje wewnętrzne poczucie nieszczęścia. Chciałabym spędzić cały dzień na plaży, ale z drugiej strony nie mogę nie widzieć tego, co się dzieje. Nie ma innego wyboru – z izraelską artystką Shelly Federman rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

NIEZALEŻNI
Folke Koebberling i Martin Kaltwasser żyją i pracują według swoich przekonań. Budują alternatywne strategie w mikroskali, na najbardziej osobistym, prostym poziomie. Z Martinem Kaltwasserem o pracy, stresie, życiu, pieniądzach i lenistwie rozmawia Kuba Szreder>>>

UKŁAD ZDYSCYPLINOWANY
O nadzorze i kontroli można obszernie teoretyzować, jednak szybko dochodzi się do prawdy, która mówi, że teoria to jedno, a praktyka drugie. O wielowymiarowości aparatu kontroli – odtwarzaniu arcydzieła Rembrandta, konfrontacji ze stróżami porządku i czeskim folku z Grzegorzem Drozdem, autorem projektu Straż Miejska, rozmawia Krzysztof Gutfrański.>>>

OPLATANIE BRUDNYMI MACKAMI
Na Śląsku zalęgła się Ośmiornica. Nastąpiło to w listopadzie 2008 roku dzięki nieformalnej grupie młodych twórców orbitujących wokół katowickiej ASP. Strukturą przypomina tajne organizacje z systemem wewnętrznych kodów, którymi porozumiewają się ich członkowie. Manipulacja informacją zniekształconą przez przekaz. Budowanie legendy wokół miejskich rytuałów wtajemniczenia. Mnożenie wariantów w oparciu o plotkę i powtórzenie. W krąg Ośmiornicy na chwilę wniknęła Bogna Świątkowska.>>>

RZEŹBA KOLEKTYWNA, PARK SPOŁECZNY
O Parku Rzeźby na warszawskim Bródnie w przededniu ujawnienia w nim prac Pawła Althamera, Moniki Sosnowskiej, Olafura Eliassona i Rirkrita Tiravaniji, pisze Sebastian Cichocki (Muzeum Sztuki Nowoczesnej).>>>

WZORCOWY MODEL ZNIKANIA
Co robi kurator, kiedy nie ma pieniędzy na wystawy? Zostaje badaczem. Mimo, że zniknięcie powszechnie kojarzy się z klęską, to zwycięża w bitwie o wyobraźnię i tworzenie rewolucyjnych scenariuszy. O tym, czego nikt nie widział, o mikropraktykach, o prywatnych utopiach z Danielem Muzyczukiem, współkuratorem projektu Poszliśmy do Croatan rozmawiają Bogna Świątkowska i Krzysztof Gutfrański.>>>

DOMY KULTURY - PO NOWEMU CZY OD NOWA?
Jeszcze do początku lat 70. na tych terenach rozciągały się pola, łąki i sady, a widok pasących się krów nikogo nie dziwił. Na początku lat 70. dotarła tam Warszawa i powstały bloki osiedla Służew nad Dolinką. Ogłoszony w ubiegłym roku konkurs na koncepcję mającego tam stanąć budynku Domu Kultury wygrało troje młodych architektów. Ich wygrana, zbiega się z dyskusją nad koniecznością gruntownej reformy funkcjonowania domów kultury. Z autorami zwycięskiej koncepcji: Natalią Paszkowską, Marcinem Mostafą i Janem Sukiennikiem, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

COŚ TAM JEST
Już kilka razy miałem takie przypadki, że to co fotografowałem było potem niszczone, znikało. Tak jak bym przyciągał złe fatum. No, ale oczywiście wolałbym, żeby nie było kryzysu – o Banku, najnowszym projekcie fotograficznym Mikołaja Grospierre’a, prezentowanym w kwietniu przez nowojorską galerię Location One, rozmawia z artystą Bogna Świątkowska.>>>

BROŃ DO WYMIANY IDEI
Reel Geographies to projekt dotyczący przemian politycznych i ekonomicznych, jakie zachodziły w drugiej połowie XX w. oraz ich konsekwencji społecznych. Prezentując pochodzące z lat 60., 70. i 80. filmy artystyczne, dokumentalne, a nawet materiały operacyjne służb specjalnych, szczególną uwagę poświęca relacji człowiek- -massmedia. W przededniu prezentacji polskich filmów w Londynie, z Aleksandrą Jach i Agnieszką Kilian, kuratorkami Obrazu kontrolowanego, rozmawia Krzysztof Gutfrański.>>>

TĘSKNOTA ZA WARIANTAMI PRZYSZŁOŚCI
Dominująca w publicznej fonosferze muzyka pop znajduje się w obecnie martwym punkcie. Przez dekady była medium, za pomocą którego snuto futurystyczne wizje utopii, rebelii i nieustającej zmiany. W pierwszej dekadzie XXI wieku już nim nie jest. Dlaczego? Odpowiedź w stworzonej przez Jaquesa Derridę hauntologii znalazł Mark Fisher, filozof, krytyk popkultury, autor bloga K-Punk (k-punk.abstractdynamics.org). Rozmawiał z nim Piotr Kowalczyk.>>>

STRZELAM
Moje poprzednie projekty były bardzo analityczne, intelektualne, zimne. Teraz chcę robić rzeczy, które są gorące, naładowane energią, które nie wynikają z zimnej intelektualnej analizy, ale z emocji – mówi artysta i fotograf Konrad Pustoła, autor niezwykłego cyklu Dark Rooms w rozmowie z Bogną Świątkowską.>>>

INSTYTUCJA SEKTORA π [pi]
To instytucja kultury zupełnie nowego typu. Całkowicie niezależna, powołana przez osoby, znane z antysystemowych poglądów. Jest czymś więcej niż tylko autonomiczną przestrzenią działającą bez subsydiów i dotacji, chociaż istnieje w ułamkowym wymiarze produkcji kulturowej, w sektorze π. O tym co się kryje za nazwą Goldex Poldex i jakie są konsekwencje powołania go, opowiadają Janek Sowa, Janek Simon i Jakub de Barbaro w rozmowie z Krzysztofem Gutfrańskim.>>>

ABCADŁO DRUŻYNY A
,,Skromna elegancja’’ to pierwsza myśl jaka nasuwa się po wejściu do nowopowstałej galerii A. Sztuka prezentowana przez jej założycielki ma być świeża i nie przegadana. Będzie to galeria komercyjna, a jednocześnie miejsce, w którym toczą się ożywione rozmowy o sztuce. W „Kombinacie doskonalenia sztuki”, jak nazywają galerię A jej założycielki, sztuka ma być zarówno produkowana jak i prezentowana. Z Agnieszką Skolimowską i Aleksandrą Urbańską rozmawia Paulina Jeziorek.>>>

CIĘŻKA DOLA KONTESTATORA
„Krecha” powstała w 2006 roku z nadmiaru jodu w mózgach. Łączy społeczny krytycyzm z wyczuciem absurdu. Do tej pory wyszło siedem numerów pisma. Wywiad ociera się też o wydarzenia z ostatnich miesięcy, kiedy wysyłka „Krechy” do CSW Łaźnia w Gdańsku wywołała antyterrorystyczny alarm i ewakuację paru instytucji kulturalnych. O graficznym krytycyzmie, poczuciu humoru, roli artysty, symbolicznym terroryzmie, kupowaniu koszulek i cierpieniu za miliony – z założycielami gdańskiego magazynu „Krecha” rozmawia Kuba Szreder>>>

BŁĄDZENIE PO TERYTORIUM NIEWIEDZY
Prawdziwy progres w wiedzy może zachodzić tylko wtedy, jeśli będziemy brać od uwagę możliwość powiedzenia lub stworzenia kompletnego nonsensu - z AGNIESZKĄ KURANT rozmawia Sebastian Cichocki>>>

UWIĘZIENI W MIESZCZAŃSKIM SALONIE. CO ROBIĆ?
Jaka jest przyszłość sztuki, a jaka rewolucji, jakie znaczenie dziś mają protesty, rozruchy i zamieszki z 1968 r., oraz dlaczego trzeba dziś czytać Guy Deborda, z Jankiem Sową, socjologiem, psychologiem i krytykiem kultury, w czasie, gdy Zachęta prezentowała znakomitą wystawę Rewolucje 1968, koresponduje Bogna Świątkowska>>>

NAJWIĘKSZA PRESJA WYPŁYWA Z NAS SAMYCH
Nigdy nie dostosowujemy naszych pomysłów do oczekiwań odbiorcy. Mamy swoje cele i je realizujemy, dyskutując proces tejże realizacji z wieloma ludźmi, ale nie zmieniamy zdania w zależności od tego, kim jest słuchający. Z Alejandro Araveną, architektem nagrodzonym Srebrnym Lwem na tegorocznym Biennale Architektury w Wenecji, rozmawiają Kamila Rogowska i Roman Rutkowski.>>>

NIEWIELKA ROLA CENTRALNEJ RĘKI
O roli inicjatyw oddolnych, elastycznym projektowaniu i strategii włączania potrzeb użytkowników w proces planowania przestrzeni miejskiej, z architektką Olą Wasilkowską rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

TERAZ TRZEBA ROBIĆ INNE RZECZY
Ta rozmowa zaczyna się od prozaicznych problemów lokalowych, od podpytywania o najnowsze strategie jednej z najsłynniejszych w świecie polskich galerii, a kończy na dramatycznej obronie niezależności programowej najmłodszego Centrum Sztuki Współczesnej w Polsce. Z ŁUKASZEM GORCZYCĄ, członkiem Rady Programowej CSW Znaki Czasu w Toruniu, współzałożycielem i współwłaścicielem galerii Raster, rozmawia Bogna Świątkowska>>>

SZALEŃSTWO KREOWANIA KREATYWNOŚCI
O pomysłach na unowocześnienie Łodzi poprzez kulturę z JAROSŁAWEM SUCHANEM, dyrektorem Muzeum Sztuki, w przeddzień otwarcia nowego budynku ms2, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

NIKT NIE POTRZEBUJE PRZESTRZENI PUBLICZNEJ
Architektura nie może rozwiązywać problemów, ale powinna brać udział w kulturalnych eksperymentach. Budynki mogą być rozwiązaniem problemów technicznych, ale i przyczynkiem problemów społecznych. Niemniej architektura otwiera oczy na to, co istnieje, a to jest istotny aspekt. Otwiera nowe przestrzenie w świecie, o którym sądzimy, że go znamy, i to jest aspekt najistotniejszy – mówi w rozmowie z Jakubem Szczęsnym z grupy projektowej Centrala kurator tegorocznego XI biennale Architektury w Wenecji AARON BETSKY.>>>

REWOLUCJONIŚCI SĄ ZMĘCZENI
JAKUB BANASIAK, krytyk młodego pokolenia (rocznik 1980), w sieci znany jako Krytykant, dzięki prowadzonemu serwisowi o krytyce i sztuce najnowszej www.krytykant.pl. „Rewolucjoniści są zmęczeni” to zbiór jego esejów, felietonów i recenzji publikowanych w różnych czasopismach i sieci w czasie ostatnich dwu lat, niejako układających się w streszczenie najważniejszych wydarzeń, ale będących także diagnozą zachodzących w tym czasie zjawisk.>>>

POMYSŁ TAKI DOBRY, A URZĘDNICZY
Na terenie Parku Bródnowskiego – otoczonego wielopiętrowymi blokami – ma powstać Park Rzeźby. Władze Dzielnicy Targówek, na terenie której znajduje się park, zaprosiły do współpracy światowego formatu artystę Pawła Althamera. Do udziału w projekcie włączyło się również Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Wspólnymi siłami chcą stworzyć oryginalną i dynamiczną przestrzeń rekreacyjną dla mieszkańców Warszawy. Z Krzysztofem Buglą, wiceburmistrzem Dzielnicy Targówek, rozmawia Paulina Jeziorek, październik 2008.>>>

NIE MA SORRY
Pierwsza wystawa polskiej sztuki najnowszej w tymczasowej siedzibie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie to prace ponad 20 artystów urodzonych między rokiem 1979 a 1985, wybranych przez ośmioro studentów Muzealniczych Podyplomowych Studiów Kuratorskich przy Instytucie Historii Sztuki UJ. Wystawa nosi tytuł „Nie ma sorry” i dobrze oddaje sytuację powstającego muzeum, młodych artystów i stawiających swe pierwsze kroki kuratorów. Oczekiwania są duże – przyszłość niepewna.>>>

SOMETHING MUST BREAK
Tymczasowa ścieżka dźwiękowa dla miasta M. W Mysłowicach odbywa się wielki muzyczny Off Festival. W tym roku towarzyszy mu niezwykle interesująca wystawa prezentująca związki między muzyką, dźwiękiem a sztuką współczesną, polityką, zjawiskami niewytłumaczalnymi. O „Something Must Break” mówi SEBASTIAN CICHOCKI, kurator trwającej tylko kilka dni wystawy.>>>

SIŁA SŁABOŚCI
Polska jest podręcznikiem architektonicznym nie będącym zbiorem samych dobrych wzorów do naśladowania. Zawiera wiele lekcji, z których dużo można się nauczyć, ale których lepiej nie naśladować. Na przykład garaże wykonywane ze starych grzejników płytowych wyglądają ohydnie, ale świadczą o wielkiej kreatywności. Są odbiciem polskiego charakteru. Tyle współpracy i jednolitości, ile wynika z praktycznych względów. Tyle samodzielności i indywidualizmu, ile to możliwe. Architekt HUBERT TRAMMER dowodzi swoich tez prezentując zdjęcia, które nie pozostawiają cienia wątpliwości – taka jest Polska.>>>

NASTĘPUJE ZNIKNIĘCIE
Podobają mi się prace takich artystów, w których pracach jest doza tajemniczości i niepokoju i są w tym subtelni. Najbardziej lubię konsekwencję w działaniu. Spójne postawy – mówi ŁUKASZ JASTRUBCZAK. - Interesują mnie działania na rzeczywistości. Nie wszystkie są przeze mnie skończone. Czasami tylko coś chwytam, zaznaczam, pozostawiam.>>>

TAKI MAMY REAL
MIKOŁAJ DŁUGOSZ jest fotografem, którego specjalnością staje się ujawnianie potencjału fotografii uznawanej za mało ważną, nieistotną, a przede wszystkim… cudzą. Wydany niedawno album „Real Foto” to jego zadziorna próba wprowadzenia anonimowych twórców, sprzedawców z serwisu aukcyjnego allegro, w rolę reportażystów, boleśnie szczerze oddających dzisiejszą rzeczywistość.>>>

CHUCK YEAGER. CHCIAŁBYM JUŻ NIE CZEKAĆ
W wyobraźni dzieje się dużo więcej niż w rzeczywistości. Mamy to, do czego dążyliśmy – względny pokój, względny, powszechny dobrobyt, nie ma miast do odbudowania, nie ma rewolucji, jeśli są, to jakieś pokątne, w probówce, które okazują się bez pokrycia, bo nie ma o co walczyć. Z NORMANEM LETO rozmawia Bogna Świątkowska>>>

PANOWANIE NAD OBRAZEM
Na fotografiach MAĆKA STĘPIŃSKIEGO widać świat przekształcany przez człowieka, uporządkowany, zgeometryzowany i pusty. Jego wystawom czesto towarzyszy wideo. Za jednominutówkę z cyklu „N-113”, dostał nagrodę z rąk Emira Kusturicy. W tym roku prace Maćka Stępińskiego oglądać można na kilku pokazach w Polsce, m.in. na wystawie prezentującej polską fotografię XXI wieku "Efekt Czerwonych oczu” w Warszawie, podczas Miesiaca Fotografii w Krakowie, wystawach indywidualnych w PF Zamek w Poznaniu oraz w Zamku Ujazdowskim w Warszawie. Ukaże się też pierwszy album z pracami artysty.>>>

NIE JEST NAM PRZYKRO, ŻE NADCHODZĄ ZMIANY
Zwyciężyli konkurs na kuratorski projekt wystawy w Polskim Pawilonie podczas tegorocznego Biennale Architektury w Wenecji Hotelem Polonia. Naprawdę chcą zamienić Pawilon Polski w hotel, a do tego pokazać w nim wystawę prezentującą „budynków życie po życiu”. Z GRZEGORZEM PIĄTKIEM i JAROSŁAWEM TRYBUSIEM, autorami projektu Hotel Polonia, rozmawia Bogna Świątkowska.>>>

TOMASZ ZIMOCH: BONIEK!
Zapis komentarza TOMASZA ZIMOCHA do jednoosobowego odtworzenia meczu Polska – Belgia 1982 (3:0) przez MASSIMO FURLANA. Artysta posługując się „choreografią” kluczowego piłkarza – ZBIGNIEWA BOŃKA, odtworzył mecz w całości: 2 x 45 minut. Boniek! został uznany przez czytelników "Gazety Co Jest Grane" w konkursie kulturalnym Wdechy, za najciekawsze wydarzenie w Warszawie roku 2007.>>>

KOLEDZY ZNACZY KOLLEGEN
Artysta KAROL RADZISZEWSKI i fotograf KUBA DĄBROWSKI w dialogu białostockim, powracają do praźródeł swojej twórczości.>>>

NIE JEST ŁATWO ZNALEŹĆ COŚ NA A
Z ANDRZEJEM TOBISEM rozmowa o „A-Z”, przygotowywanych przez niego „gablotach edukacyjnych”, pierwszej odsłonie a l f a b e t u, długofalowego projektu bytomskiej Kroniki, obliczonego na 24 lata.>>>

NIKT TAK NIE ROBI, TYLKO MY!
O tym jaki jest polski dizajn i postawach wobec świata konsumpcji z TOMKIEM RYGALIKIEM rozmawia (w centrum handlowym) Bogna Świątkowska.>>>

NIEWIDZIALNA CENTRALA
Czy rzeczywiście powstaje nowy model debaty publicznej? A może tylko trwa rozmowa o tym, że trzeba stworzyć nowy język? Jak to zrobić? Z ARTUREM ŻMIJEWSKIM rozmawiają Alicja Plachówna i Bogna Świątkowska>>>

CO TO W OGÓLE JEST?
"Myśmy chodzili smutni, poważni, a on mówił, co to w ogóle jest, co to za rewolucja. Weź karabin, mówił, i strzelaj, u nas to by po prostu krew się lała na ulicach i w ogóle". O punku, sile, delikatności i konsekwencji rozmowa z PIOTREM RYPSONEM>>>

Z MIASTAMI DZIEJĄ SIĘ CIEKAWE RZECZY
Niewielu w Polsce pisze o mieście tak jak on. Może dlatego, że KRZYSZTOF NAWRATEK (rocznik 1970) pracuje i mieszka za granicą. Jest autorem na razie jednej książki, ale za to mocnej: "Ideologie w przestrzeni. Ćwiczenia z demistyfikacji". Architektura i urbanistyka widziane jako narzędzia, którymi posługują się ich twórcy i zleceniodawcy, by manipulować użytkownikami przestrzeni. Niebawem ukaże się kolejna - tytuł roboczy "Śmierć miasta i zmartwychwstanie Polis. Obywatel plug-in”. Z Krzysztofem Nawratkiemrozmawia Bogna Świątkowska>>>

WIELE MOTYWÓW SIĘ POWTARZA
Inspiracją dla TOMKA KOPCEWICZA są zwyczajne elementy miejskiego pejzażu. Kraty w oknach, barierki, słupki, zdobienia na autokarach - chociaż silnie oddziałowują na pejzaż miejski, to pozostają niemal przezroczyste, niezauważalne. Te na pozór "niemalarskie" obiekty, tworzą na jego obrazach dziwne przestrzenie, labirynty, załomy i tajemnicze przejścia.>>>

JESTEM NA MIEJSCU
Jak tylko namaluję obraz, to zaraz staram się wrzucać go do galerii. Nie jestem w stanie mieszkać ze swoimi obrazami. Nie mam pracowni, trzymam je u siebie w pokoju. Męczą mnie potwornie. Przebywanie z tym co robię, jest dla mnie bardzo męczące - mówi TOMEK PARTYKA>>>

POP.AMIĘTANE
Kultura popularna, której celem jest przeżywanie, a nie interpretowanie, nie jest zwykle poddawana refleksji przez jej użytkowników. Nie próbują nawet dociekać, dlaczego ulegają galopującym modom. Uzasadnienia pozostawiają innym. Badaczom współczesności, takim jak MAREK KRAJEWSKI>>>

INTERESUJĄ MNIE LUKI W PROGRAMIE
Podoba mi się kiedy artyści lub krytycy podejmują ryzykowne wyzwania. Zawsze interesowała mnie alternatywa. Czyli projekty lub miejsca, które powstają całkowicie spontanicznie, istnieją zwykle przez ograniczony czas i są poza ogólnie rozumianymi normami - mówi PAULINA OŁOWSKA.>>>

LUBIĘ RZECZYWISTOŚĆ W JEJ NIESKOŃCZONEJ POSTACI
O tym do czego może przydać się koniec, jak inspirująca są chaos i nicość, a także o tym jak zachować swoją wolność z AGNIESZKĄ BRZEŻAŃSKĄ rozmawia Marta Tychmanowicz>>>

BUNT INDYWIDUALNY
Przeczytaj ciekawą oraz długą rozmowę z JANKIEM SIMONEM – artystą, piromanem, antyhumanistą i ateistą! A także wielkim miłośnikiem sztuki i podróżowania!>>>

SZTUKA JEDNORAZOWA
Tymczasowe historie MACIEJA KURAKA>>>

REKLAMA